Senet Protesto Süresi ve Masrafı Nelerdir?

Senet protesto süresi, belirli vadeli bonolarda ödeme gününü izleyen iki iş günüdür. Ödememe protestosu noterlikçe düzenlenir. 2026 yılında muhataba tebliğ edilecek her nüsha için uygulanan protesto harcı 411,60 TL olmakla birlikte bu rakam toplam noter masrafını göstermez. Noter ücreti, yazı veya karşılaştırma ücreti, tebligat giderleri ve uygulanacak vergiler işlem özelliklerine göre ayrıca hesaplanır.

Vadesi geçen senette ilk soru yalnızca “Protesto kaç para?” değildir. Belgenin bono niteliği taşıyıp taşımadığı, ödeme günü ve kimlere başvurulacağı da belirlenmelidir. Çünkü bonoyu imzalayan asıl borçluya karşı takip ile senedi ciro ederek devreden kişilere başvuru aynı koşullara bağlı değildir. Bu rehberde süre hesabını, 2026 masraf kalemlerini ve protestonun hukuki sonuçlarını ayrı ayrı ele alıyoruz.

Senet protestosu nedir, ne işe yarar?

Ödememe protestosu, senedin ödenmediğinin kanundaki usule uygun resmî bir belgeyle tespit edilmesidir. Türk Ticaret Kanunu'nun 714 ve 715. maddelerindeki protesto hükümleri, 778. madde aracılığıyla bonolar hakkında da uygulanır. Protesto özellikle senedi elinde bulunduran hak sahibi hamilin cirantalara karşı başvuru haklarını koruması bakımından önem taşır.

Günlük dilde her borç belgesine “senet” denebilse de kambiyo senedi olan bono ile adi yazılı borç belgesi farklıdır. Bono niteliği, TTK m. 776 ve 777 uyarınca incelenir. Kambiyo senedi niteliği taşımayan bir belgeye gönderilecek ödeme ihtarı, burada açıklanan bono protestosu rejimini kendiliğinden doğurmaz.

Protesto, borçlunun malvarlığına doğrudan haciz konulmasını sağlamaz ve bir mahkeme kararı değildir. Alacağın cebren tahsili için ayrıca uygun takip yoluna başvurulması gerekir. Bu aşamanın koşulları için çek ve senetten doğan icra takibi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Senet protesto süresi kaç gündür?

TTK m. 714/3 uyarınca belirli bir günde, düzenlenme gününden veya görüldükten belirli bir süre sonra ödenecek senetlerde ödememe protestosu, ödeme gününden sonraki iki iş günü içinde çekilir. Ödeme günü sayılmaz. İşlem bu iki iş gününden ilkinde de yapılabilir; ikinci günün beklenmesi şart değildir.

İbraz süresi ile protesto süresi aynı mı?

Hayır. İbraz, senedin ödeme için sunulmasıdır; protesto ise ödenmemenin resmî olarak belirlenmesidir. TTK m. 708 belirli vadeli senedin ödeme gününde veya onu izleyen iki iş günü içinde ödeme için ibrazını düzenler. Bu iki işlem için öngörülen günlerin örtüşebilmesi, sürelerin art arda eklenebileceği anlamına gelmez. Önce iki gün ibraz için bekleyip ardından yeni bir iki günlük protesto süresi başladığı düşünülmemelidir.

Senedi bankaya teslim etmek veya noterlikten bilgi almak da tek başına protestonun süresinde düzenlendiğini göstermez. Banka aracılığıyla yürütülen işlemlerde teslim tarihi, protesto talimatı ve düzenlenen belge takip edilmelidir. Bankanın kendi işlem takvimi kanuni süreyi uzatmaz.

Vade yazılmayan veya görüldüğünde ödenecek senetlerde süre

Vadesi gösterilmemiş bono, TTK m. 777 uyarınca görüldüğünde ödenecek sayılır. Böyle bir senette belirli vadeli bononun iki iş günlük kuralını, düzenleme tarihinden başlayarak uygulamak doğru değildir. Görüldüğünde ödenecek senette ibraz ve protesto hükümleri birlikte incelenir; TTK m. 704 ve 714/3 kapsamındaki süreler ile senedin üzerindeki kayıtlar dikkate alınır.

“Görüldüğünde” ve “görüldükten belirli bir süre sonra” ifadeleri de farklıdır. İkinci tür bonoda ibraz tarihinin senede yazılıp imzalanması, düzenleyenin bundan kaçınması hâlinde ise TTK m. 779 kapsamında protestoyla tespit edilmesi vadenin belirlenmesini etkiler.

Hafta sonu ve resmî tatillerde protesto süresi nasıl hesaplanır?

Önce senedin ödeme günü belirlenir, ardından protesto için iki iş günü hesaplanır. TTK m. 752 ve 753 tatil ve süre başlangıcını düzenler. Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulunun noterlik önerilerinde de hafta sonuna rastlayan vadeler için somut açıklamalar bulunmaktadır.

Araya başka bir resmî tatil girmediği varsayımıyla protesto günleri Senetteki vadeÖdeme günüProtesto düzenlenebilecek günler PazartesiPazartesiSalı veya çarşamba PerşembePerşembeCuma veya pazartesi CumaCumaPazartesi veya salı Cumartesi ya da pazarPazartesiSalı veya çarşamba

Bu tablo, aradaki günlerin normal çalışma günleri olduğu örneklerle sınırlıdır. Bayram, resmî tatil veya özel bir kanuni düzenleme varsa takvim yeniden değerlendirilmelidir. Özellikle tatilden önceki son iş gününde başvuruyu son saate bırakmak, işlemin tamamlanmasını güçleştirebilir.

Senet protestosu kimlere başvurmak için gereklidir?

Bonoyu düzenleyen asıl borçlu

TTK m. 779'a göre bonoyu düzenleyen kişi, poliçeyi kabul eden gibi sorumludur. TTK m. 730'daki başvuru hakkının düşmesi düzenlemesiyle birlikte değerlendirildiğinde, asıl borçluya karşı kambiyo takibi için ödememe protestosu kural olarak ön şart değildir. Bununla birlikte belgenin bono niteliği, vadenin gelmiş olması, alacaklının hak sahipliği ve zamanaşımı gibi koşullar ayrıca incelenir.

Cirantalar ve aval verenler

Senedi ciro yoluyla devreden cirantalara karşı başvuru haklarının korunmasında süresinde protesto kural olarak gereklidir. Geçerli bir protestosuz kaydı veya kanuni istisna yoksa bu işlemin atlanması, cirantaya karşı kambiyo hukukuna dayalı talebi engelleyebilir. Poliçe hükümlerindeki “düzenleyen” ifadesini bonoya aynen aktarıp bononun asıl borçlusunun da her durumda protestoyla sorumlu tutulabileceği sonucuna varılmamalıdır.

Aval, kambiyo senedine özgü bir teminattır. Aval veren kişi, kimin için aval vermişse onun gibi sorumlu olur; asıl borçlu için aval ile ciranta için aval aynı biçimde değerlendirilmez. Senette “kefil” yazması tek başına yeterli bir hukuki nitelendirme değildir. İmzanın yeri, içeriği ve temsil durumu birlikte incelenmelidir.

Protesto süresi kaçırılırsa ne olur?

Sürenin kaçırılması senedi veya borcu otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Özellikle cirantalara karşı başvuru hakları kaybedilebilir; buna karşılık asıl borçluya yöneltilebilecek talep kendi koşullarıyla devam edebilir. Temel sözleşmeye dayanan alacak ile kambiyo senedinden doğan alacak da aynı değildir.

Geç düzenlenen bir protestonun, süresinde yapılması gereken işlemin bütün sonuçlarını geriye dönük sağlayacağı varsayılmamalıdır. Mücbir sebep gibi istisnalar TTK m. 731'de özel koşullara bağlanmıştır; alacaklının veya görevlendirdiği kişinin yalnız kendisine ait olaylar otomatik uzama sebebi sayılmaz.

Protesto süresi, zamanaşımı süresiyle de karıştırılmamalıdır. Protesto çekilmesi tek başına TTK m. 750 anlamında zamanaşımını kesmez. Asıl borçluya ve cirantalara yöneltilen taleplerin farklı süreleri için senet zamanaşımı süresi yazımızı okuyabilirsiniz.

2026 senet protesto masrafı ne kadar?

Her senet için geçerli tek bir toplam protesto bedeli yoktur. Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ekindeki (2) sayılı tarifenin II/2 bölümünde protestonun muhataba tebliğ edilecek her nüshası için 411,60 TL maktu harç öngörülür. Noterlik hizmet ücretleri ise Adalet Bakanlığının ayrı tarifesinde yer alır.

2026 tarifelerine göre protesto işleminde dikkate alınacak masraf kalemleri KalemTarife veya hesap esası Protesto harcıMuhataba tebliğ edilecek her nüsha için 411,60 TL. Noter ücretiAlınan harcın %30'u; işlem başına en az 58,82 TL. Yazı ücretiTarife m. 3 kapsamındaki dairede kalan nüsha, asıl ve örneklerin her sayfası için 80,68 TL. Karşılaştırma ücretiDışarıda hazırlanıp getirilen belgelerde tarife m. 5 koşullarıyla, asıllar hariç sayfa başına 80,68 TL. Tebligat ve diğer kalemlerTebliğ yöntemi, muhatap sayısı, belge kapsamı ve uygulanacak vergilere göre ayrıca belirlenir.

Yazı ve karşılaştırma ücretleri, belgenin hazırlanışına ve ilgili tarife hükmüne göre değerlendirilir; tablo her kalemin aynı sayfa için mutlaka birlikte alınacağı anlamına gelmez. Özel kanunlarla muaf tutulan işlemler bakımından tarifenin 8. maddesindeki özel ücret kuralları da ayrıca dikkate alınır.

Örnek: Harç ile noter ücreti nasıl ayrılır?

Muafiyet bulunmayan ve yalnız bir tebliğ nüshası üzerinden 411,60 TL harç hesaplanan varsayımsal işlemde, bu harcın %30'u olan noter ücreti 123,48 TL olur. Bu iki kalemin toplamı 535,08 TL'dir. 535,08 TL toplam protesto masrafı değildir; örneğe yazı veya karşılaştırma, tebligat ve vergi kalemleri dahil edilmemiştir.

Senedin 10.000 TL veya 100.000 TL olması, yalnızca yukarıdaki maktu protesto harcı yönünden bir oran hesabı gerektirmez. Buna karşılık nüsha ve muhatap sayısı, sayfa kapsamı ve varsa banka hizmet bedelleri toplam ödemeyi değiştirebilir. Banka komisyonu da noter harcıyla aynı kalem değildir.

Ücretler 11 Ekim 2026 itibarıyla resmî kaynaklardan kontrol edilmiştir. 26 Ağustos 2026 tarihli değişiklik, noterlik tarifesinin yol ödeneği ve yol masrafına ilişkin 11. maddesini düzenler; burada gösterilen temel noter ve yazı ücreti hükümlerini değiştirmez. İşlem öncesinde noterlikten kalemleri ayrı gösteren güncel tutar alınmalıdır.

Senet protesto masrafını kim öder?

İşlemi talep eden kişi noterlik giderlerini başlangıçta karşılar. TTK m. 725, başvuru hakkı kapsamında protesto ve ihbar giderlerinin talep edilmesini düzenler. Ancak ödendiği ileri sürülen her tutarın her borçluya otomatik olarak yüklenebileceği söylenemez; sorumluluk, başvuru koşulları, giderin dayanağı ve belgeleri değerlendirilir.

Özellikle düzenleyenin geçerli bir protestosuz kaydına rağmen protesto çekilmesi hâlinde TTK m. 722'de giderin hamile ait kalmasına ilişkin hüküm vardır. Giderin kimden istenebileceği, kaydı koyan kişiye ve kaydın kapsamına göre incelenmelidir. Tahsil edilecek ana para, faiz ve giderlerin ayrıştırılması için ticari alacakların takibi ve tahsili konusundaki açıklamalarımızdan yararlanabilirsiniz.

Protestosuz veya gidersiz kaydı ne anlama gelir?

Senet üzerinde usulüne uygun yazılıp imzalanan protestosuz, gidersiz veya eş anlamlı kayıt, başvuru için protesto düzenleme yükümünü kaldırabilir. Kaydı düzenleyen koymuşsa kapsamı ile bir ciranta veya aval veren koymuşsa kapsamı farklıdır; ikinci durumda kural olarak yalnız kaydı koyan kişi yönünden sonuç doğurur.

Bu kayıt senedin ödeme için zamanında ibrazı ve gerekli ihbarların yapılması yükümlülüklerini kaldırmaz. TTK m. 723'te hamilin kendi cirantasına yapacağı ihbar için protestodan veya gidersiz kaydında ibrazdan sonraki dört iş günü öngörülür. Sonraki ihbar zinciri ayrıca düzenlenmiştir. İhbarın yapılmaması ile protestonun yapılmamasının sonuçları da aynı değildir; ihbar ihmali kanundaki sınırlar içinde zarar sorumluluğu doğurabilir.

Senet protestosu nasıl çekilir, hangi belgeler hazırlanır?

1. Senedin aslını inceleyin: Bono unsurlarını, vadeyi, ödeme yerini, ciro zincirini ve aval imzalarını belirleyin.
2. İbrazı ve süreyi planlayın: Ödeme gününü tatillerle birlikte değerlendirin; protesto talebini son ana bırakmayın.
3. Belgeleri hazırlayın: Senet aslı ve sureti, kimlik, borçluya ilişkin adres bilgileri ve temsil varsa yetki belgesi veya vekâletnameyi hazırlayın. Noterlik, somut işlem için gereken belgeleri belirler.
4. Noterlik işlemini tamamlayın: Ödeme yeri ve TTK m. 755 kapsamındaki işlem yeri koşullarını gözeterek protestoyu düzenletin; banka aracılığı varsa süreci ayrıca takip edin.
5. Kayıtları saklayın: Protesto belgesi, masraf makbuzu, ibraz ve ihbar kayıtlarını koruyun; tahsil gerçekleşmezse uygun takip yolunu değerlendirin.

Telefon görüşmesi, e-posta veya sıradan noter ihtarnamesi, kanunun aradığı protestonun yerine kendiliğinden geçmez. Kısmi ödeme varsa bu husus protestoda belirtilmelidir; alacak hesabında daha önce alınan ödemeler göz ardı edilmemelidir.

Protesto geldikten sonra borçlu ne yapmalı?

Önce senet, vade, imza, talep edilen tutar ve daha önce yapılmış ödemeler kontrol edilmelidir. Borç ödenmişse dekont ve makbuzlar korunmalı; uyuşmazlık varsa somut belge üzerinden değerlendirme yapılmalıdır. Ödeme yapılırken hangi senet ve hangi kalemler için ödeme yapıldığı belgelenmeli, tam ödeme hâlinde senet ve protesto belgesinin teslimi konusu ele alınmalıdır.

Noter protestosu ile icra dairesinin ödeme emri farklı belgelerdir. Protestonun gelmesi, her olayda otomatik olarak yedi günlük icra itiraz süresi başladığı anlamına gelmez. Daha sonra ödeme emri tebliğ edilirse takip türü ve belgedeki başvuru yolları esas alınmalıdır. Ayrıntılar için ödeme emrine itiraz süresi ve takip türüne göre başvuru yolları yazımıza bakabilirsiniz.

Av. Hilal Türkoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçerken senedin ön ve arka yüzünü, protestoyu, ödeme belgelerini ve varsa icra evrakını birlikte sunmanız; süre, taraf sıfatları ve masraf incelemesinin somut belgeler üzerinden yapılmasını sağlar.