Miras Hukuku · Bilgilendirme aracı Miras Payı Hesaplama
Araç, sağ kalan eş, çocuklar, torunlar, anne-baba ve kardeşler arasındaki temel yasal miras payı oranlarını Türk Medeni Kanunu çerçevesinde gösterir. Sonuç bağlayıcı değildir; girdiğiniz bilgiler kaydedilmez.
Kısa cevap
Miras payı nasıl hesaplanır?
Miras, önce sağ kalan eşin payı ayrılarak paylaştırılır: eş, çocuklarla birlikte mirasın 1/4’ünü, anne-baba zümresiyle birlikte 1/2’sini alır. Kalan kısım aynı zümredeki mirasçılar arasında eşit olarak bölünür; mirasbırakandan önce ölen bir mirasçının payı ise kendi altsoyuna geçer.
Miras payı hesaplama aracı
Mirasçıları işaretleyin, dilerseniz terekenin net değerini girin. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; hiçbir bilgi sunucuya gönderilmez.
Mirasçı bilgilerini girip Hesapla düğmesine basın. Sonuç bu alanda görünecek.
Bu durum aracın kapsamı dışında
Girdiğiniz bilgilere göre mirasçı olarak altsoy, anne-baba, kardeş veya sağ kalan eş bulunmuyor. Bu hâlde üçüncü zümre (büyükanne, büyükbaba ve onların altsoyu) mirasçı olur; hiç mirasçı yoksa miras Devlete geçer (TMK m. 501). Araç bu hesabı yapmaz.
İletişim bilgilerini görüntüleyin| Mirasçı | Oran | Yüzde | Tutar |
|---|---|---|---|
Tutarları görmek için net tereke değerini girin.
| Saklı pay sahibi | Oran | Yüzde | Tutar |
|---|---|---|---|
- Tasarruf edilebilir kısım
- Tenkise tabi miktar
Saklı pay hesabı, net tereke ile kazandırma toplamı üzerinden yapılır (TMK m. 507).
Bu araç tamamen tarayıcınızda çalışır. Girdiğiniz hiçbir bilgi sunucuya gönderilmez, kaydedilmez veya üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
Yasal miras payı ve saklı pay oranları
Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir; saklı pay ise her mirasçının kendi yasal payı üzerinden hesaplanır.
Sağ kalan eşin miras payı (TMK m. 499)
| Birlikte mirasçı | Mirasçılar | Eşin payı |
|---|---|---|
| 1. zümre | Altsoy (çocuklar, torunlar) Kalan 3/4 çocuklar arasında eşit bölünür. | 1/4 %25 |
| 2. zümre | Anne, baba ve onların altsoyu (kardeşler) Kalan 1/2 anne ve baba kollarına yarı yarıya dağıtılır. | 1/2 %50 |
| 3. zümre | Büyükanne, büyükbaba ve onların altsoyu Bu hâl aracın kapsamı dışındadır; oran bilgi olarak verilmiştir. | 3/4 %75 |
| Zümre mirasçısı yok | Sağ kalan eş tek başına Altsoy, anne-baba ve büyükanne-büyükbaba zümresi yoksa mirasın tamamı eşe kalır. | 1/1 %100 |
Saklı pay oranları (TMK m. 506)
| Mirasçı | Saklı pay | Açıklama |
|---|---|---|
| Altsoy (çocuk, torun) | 1/2 | Yasal miras payının yarısı TMK m. 506/1 |
| Anne ve babadan her biri | 1/4 | Yasal miras payının dörtte biri TMK m. 506/2 |
| Sağ kalan eş (altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte) | 1/1 | Yasal miras payının tamamı TMK m. 506/3 |
| Sağ kalan eş (diğer hâllerde) | 3/4 | Yasal miras payının dörtte üçü TMK m. 506/3 |
| Kardeşler | Yok | Saklı payları bulunmamaktadır 2007 yılında 5650 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır. |
Örnek miras payı hesaplamaları
Aşağıdaki örneklerin tamamı 1.200.000 TL tutarında net tereke üzerinden hesaplanmıştır.
Örnek 01
Eş ve tek çocuk
Sağ kalan eş + 1 çocuk
- Sağ kalan eş
- 1/4 300.000 TL
- Çocuk
- 3/4 900.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 02
Eş ve iki çocuk
Sağ kalan eş + 2 çocuk
- Sağ kalan eş
- 1/4 300.000 TL
- Çocukların her biri
- 3/8 450.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 03
Eş ve üç çocuk
Sağ kalan eş + 3 çocuk
- Sağ kalan eş
- 1/4 300.000 TL
- Çocukların her biri
- 1/4 300.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 04
Eş sağ değil, iki çocuk
Eş yok + 2 çocuk
- Çocukların her biri
- 1/2 600.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 05
Eş, bir çocuk ve önce ölen çocuğun iki torunu
Sağ kalan eş + 1 yaşayan çocuk + önce ölmüş 1 çocuk (2 altsoyu var)
- Sağ kalan eş
- 1/4 300.000 TL
- Yaşayan çocuk
- 3/8 450.000 TL
- Torunların her biri
- 3/16 225.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 06
Eş, çocuk yok, anne ve baba sağ
Sağ kalan eş + anne + baba
- Sağ kalan eş
- 1/2 600.000 TL
- Anne
- 1/4 300.000 TL
- Baba
- 1/4 300.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 07
Eş, anne sağ, baba önce ölmüş, iki kardeş
Sağ kalan eş + anne + 2 kardeş
- Sağ kalan eş
- 1/2 600.000 TL
- Anne
- 1/4 300.000 TL
- Kardeşlerin her biri
- 1/8 150.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 08
Eş, anne ve baba ölmüş, üç kardeş
Sağ kalan eş + 3 kardeş
- Sağ kalan eş
- 1/2 600.000 TL
- Kardeşlerin her biri
- 1/6 200.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 09
Eş ve çocuk yok, anne ve baba sağ
Anne + baba
- Anne
- 1/2 600.000 TL
- Baba
- 1/2 600.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Örnek 10
Yalnızca sağ kalan eş
Altsoy, anne-baba ve kardeş yok
- Sağ kalan eş
- 1/1 1.200.000 TL
Net tereke: 1.200.000 TL
Miras payı nasıl hesaplanır?
Araç, Türk Medeni Kanunu’ndaki temel yasal miras ve saklı pay kurallarını aşağıdaki sırayla uygular.
-
Mirasçıları ve zümreyi belirleyin
Mirasbırakanın altsoyu (çocuk, torun) varsa birinci zümre mirasçıdır ve anne, baba ile kardeşler mirasçı olmaz. Altsoy yoksa ikinci zümreye, yani anne-baba ve onların altsoyu olan kardeşlere geçilir.
-
Sağ kalan eşin payını ayırın
Eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir: altsoyla birlikte 1/4, anne-baba zümresiyle birlikte 1/2. Bu pay her zaman ilk önce ayrılır.
-
Kalan payı zümre içinde eşit bölün
Eşin payı düşüldükten sonra kalan kısım, aynı zümredeki mirasçılar arasında eşit olarak paylaştırılır. İkinci zümrede kalan önce anne kolu ve baba kolu arasında yarı yarıya ayrılır.
-
Önce ölen mirasçının payını altsoyuna aktarın
Mirasbırakandan önce ölmüş bir çocuğun payı, kök başına halefiyet yoluyla kendi altsoyuna geçer ve o kökün payı torunlar arasında eşit bölünür. Altsoyu olmayan mirasçı hiç hesaba katılmaz.
-
Terekenin net değerini bulun
Mirasbırakanın taşınmaz, araç, banka hesabı ve alacaklarının toplamından borçları, cenaze giderleri ve terekenin tasfiye masrafları düşülür. Kalan tutar paylaşıma esas net terekedir.
-
Payları tutara çevirin
Her mirasçının oranı net tereke ile çarpılır. Taşınmazların değeri tartışmalıysa paylaşıma esas değer, dava aşamasında bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
-
Saklı payı ve tasarruf edilebilir kısmı hesaplayın
Mirasbırakan sağlığında kazandırma yapmışsa, hesaba esas tereke bu kazandırma eklenerek bulunur. Saklı payların toplamı düşüldüğünde tasarruf edilebilir kısım; kazandırma bu kısmı aşıyorsa aşan miktar tenkise tabi olur.
Aracın hesaplamadığı hâller
Aşağıdaki durumlar payları değiştirebilir. Araç bu hâllerde hesap yapmaz veya kapsamı sınırlı bir sonuç verir; somut olay ayrıca hukuki değerlendirme gerektirebilir.
-
Dikkat
Dikkat 01
Üçüncü zümre mirasçılığı
Altsoy, anne-baba ve kardeş bulunmadığında büyükanne, büyükbaba ve onların altsoyu (amca, hala, dayı, teyze ve çocukları) mirasçı olur. Araç bu durumda hesap yapmaz.
-
Dikkat
Dikkat 02
Evlatlık ve evlilik dışı soybağı
Evlatlık ve altsoyu, kan hısımı gibi mirasçıdır (TMK m. 500); tanıma veya babalık hükmüyle kurulan soybağı da mirasçılık doğurur. Bu hâller ayrı değerlendirme gerektirir.
-
Dikkat
Dikkat 03
Mirastan çıkarma, yoksunluk ve mirasın reddi
Mirastan çıkarma (ıskat), mirastan yoksunluk veya mirasın reddi, mirasçı sayısını ve payları değiştirir. Araç bütün mirasçıların mirası kabul ettiğini varsayar.
-
Dikkat
Dikkat 04
Öz kardeş ve yarım kardeş ayrımı
Araç kardeşleri anne ve babası bir (öz) kardeş sayar. Yalnızca anne bir veya yalnızca baba bir kardeşler yalnızca kendi ana veya baba kolundan pay alır.
-
Dikkat
Dikkat 05
Mal rejiminin tasfiyesi
Sağ kalan eşin katılma alacağı mirastan önce ayrılır ve miras payından bağımsızdır. Bu hesap tasfiye tamamlandıktan sonraki net tereke üzerinden yapılmalıdır.
-
Dikkat
Dikkat 06
Denkleştirme ve miras sözleşmeleri
Mirasbırakanın sağlığında altsoyuna yaptığı kazandırmaların iadesi (denkleştirme), vasiyetname ve miras sözleşmeleri payları değiştirebilir.
Kanun dayanağı
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 495
Birinci zümre: altsoyun mirasçılığı ve kök başına halefiyet
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 496
İkinci zümre: anne, baba ve onların altsoyu; bir tarafta mirasçı bulunmaması
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 497
Üçüncü zümre: büyükanne, büyükbaba ve altsoyları
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 499
Sağ kalan eşin miras payı
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 500–501
Evlilik dışı hısımlar ve mirasçı bulunmaması hâlinde Devletin mirasçılığı
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 505–506
Tasarruf edilebilir kısım ve saklı pay oranları
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 507
Tasarruf edilebilir kısmın hesaplanmasında terekenin belirlenmesi
-
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 560–571
Tenkis davası, koşulları ve hak düşürücü süreler
-
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · m. 11
Miras davalarında kesin yetkili mahkeme
Metinlerin tamamına 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Eşin miras payı ne kadardır?
Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir. Çocuklarla birlikte mirasçı olursa mirasın 1/4’ünü, anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa 1/2’sini, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte mirasçı olursa 3/4’ünü alır. Bu zümrelerden hiçbiri yoksa mirasın tamamı eşe kalır (TMK m. 499).
Anne ve baba, torun varken mirasçı olur mu?
Hayır. Zümre sistemi sıralıdır: birinci zümrede tek bir mirasçı bulunduğu sürece ikinci zümreye geçilmez. Mirasbırakanın torunu varsa altsoy mevcut demektir; anne, baba ve kardeşler mirasçı olmaz.
Mirasbırakandan önce ölen çocuğun payı ne olur?
Payı kendi altsoyuna geçer. Buna kök başına halefiyet denir: ölen çocuğun payı önce bir bütün olarak ayrılır, sonra onun çocukları arasında eşit bölünür. Örneğin eş ve iki çocuk varken çocuklardan biri önce ölmüş ve iki torun bırakmışsa, eş 1/4, yaşayan çocuk 3/8 ve torunların her biri 3/16 pay alır. Önce ölen çocuğun hiç altsoyu yoksa o kök hiç sayılmaz.
Kardeşler ne zaman mirasçı olur?
Kardeşler ikinci zümrededir ve yalnızca mirasbırakanın altsoyu bulunmadığında mirasçı olurlar. Bu durumda da doğrudan değil, önce ölen anne veya babanın yerine geçerek pay alırlar. Anne ve baba sağsa kardeşlere pay düşmez.
Saklı pay nedir, hangi mirasçıların saklı payı vardır?
Saklı pay, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla veya sağlar arası kazandırmayla ortadan kaldıramayacağı asgari paydır. Saklı pay sahipleri yalnızca altsoy, anne-baba ve sağ kalan eştir. Oranlar yasal miras payı üzerinden hesaplanır: altsoy için 1/2, anne ve babanın her biri için 1/4, sağ kalan eş için altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikteyse payının tamamı, diğer hâllerde 3/4 (TMK m. 506).
Kardeşlerin saklı payı var mı?
Hayır. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında 5650 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır. Bugün bir kişi, mirasçı olarak yalnızca kardeşleri varsa malvarlığının tamamı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
Tasarruf edilebilir kısım nasıl bulunur?
Önce hesaba esas tereke belirlenir: mirasbırakanın ölüm anındaki malvarlığına, sağlığında yaptığı ve tenkise tabi olan kazandırmalar eklenir, borçları düşülür (TMK m. 507). Bu tutardan saklı payların toplamı çıkarıldığında kalan kısım tasarruf edilebilir kısımdır.
Tenkis davası ne zaman açılır?
Mirasbırakanın yaptığı kazandırma tasarruf edilebilir kısmı aşıyorsa, saklı payı zedelenen mirasçı aşan kısmın indirilmesi için tenkis davası açabilir. Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılmasının üzerinden 10 yıl geçmekle düşer (TMK m. 571). Süreler hak düşürücüdür.
Miras payı hesabında terekeye neler dahildir?
Taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, şirket payları, alacaklar ve diğer malvarlığı değerleri terekeye dahildir. Bunların toplamından mirasbırakanın borçları, cenaze giderleri ve tasfiye masrafları düşülür. Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan katılma alacağı mirastan önce ayrılır ve miras payına dahil değildir.
Bu hesaplama aracının sonucu bağlayıcı mıdır?
Hayır. Araç, yasal miras payı oranlarını Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre hesaplar ve genel bilgilendirme amacı taşır. Mirastan çıkarma, mirasın reddi, denkleştirme, vasiyetname veya evlatlık ilişkisi gibi durumlar sonucu değiştirir. Somut dosyanız için avukata danışmanız gerekir.
Girdiğim bilgiler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz hiçbir bilgi sunucuya gönderilmez, kaydedilmez ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Sayfayı kapattığınızda veriler kalmaz.
Mirasçı hiç yoksa miras kime kalır?
Altsoy, anne-baba zümresi, büyükanne-büyükbaba zümresi ve sağ kalan eş bulunmuyorsa miras, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki Devlete geçer (TMK m. 501).
Genel bilgilendirme
Somut olaylar kendi koşulları içinde değerlendirilir
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve tek başına hukuki görüş niteliği taşımaz. Uygulanacak kurallar ve süreler olayın özelliklerine göre değişebilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza uygulanacak süreç ve süreler dosyanıza göre değişir.
Son Güncelleme: