Faturaya Dayalı İcra Takibi Nasıl Yapılır

Faturaya dayalı icra takibi, vadesi gelen ve ödenmeyen bir para alacağının genel haciz yoluyla ilamsız takibe konu edilmesidir. Başlangıçta mahkeme kararı alınması gerekmez. Ancak takip açılması, faturada yazılı alacağın kesin olarak ispatlandığı veya bedelin mutlaka tahsil edileceği anlamına gelmez. Borçlunun itirazı halinde sözleşme, teslim ve ödeme belgeleri belirleyici hale gelir.

Ürün teslim eden bir işletmenin faturasının ödenmemesi ile tamamlandığı tartışmalı bir hizmet için düzenlenen faturanın ödenmemesi aynı ispat sorunlarını doğurmaz. Doğru takip hazırlığı için önce alacağın kaynağı ve ödeme zamanı belirlenir. Ardından hangi belgelerle ispatlanabileceği ve itiraz halinde hangi yola başvurulacağı değerlendirilir.

Faturaya dayalı icra takibi hangi şartlarda yapılır

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte esas olan bir para alacağının talep edilmesidir. Fatura bu alacağın dayanaklarından biri olabilir. Alacağın muaccel olması, yani ödeme zamanının gelmesi gerekir. Sözleşmede taksit veya kabul şartı varsa yalnızca faturanın düzenlenmiş olması bütün bedelin hemen istenebileceğini göstermez.

Takipten önce tarafların kimliği de kontrol edilmelidir. Ticaret unvanı, vergi bilgileri ve sözleşmenin tarafı birbiriyle uyumlu olmalıdır. Şirketin borcu nedeniyle şirket müdürünün veya ortağının kişisel sorumluluğu kendiliğinden doğmaz. Ayrı bir taahhüt veya kanuni sorumluluk söz konusuysa bunun şartları ayrıca incelenir.

Fatura, çek veya bono gibi bir kambiyo senedi değildir. Bu nedenle yalnızca faturaya dayanılarak kambiyo senetlerine özgü takip yolu seçilemez. Alacak için ayrıca düzenlenmiş bir senet veya teminat bulunuyorsa takip stratejisi bütün belgeler birlikte görülerek belirlenir.

Sadece fatura alacağın ispatı için yeterli mi

Fatura çoğunlukla düzenleyen tarafın oluşturduğu bir belgedir. Karşı taraf sözleşme ilişkisini veya malın teslimini inkâr ettiğinde yalnızca fatura sunmak her dosyada yeterli olmaz. Siparişin verildiği, malın teslim edildiği veya hizmetin sözleşmeye uygun biçimde tamamlandığı diğer delillerle ortaya konulmalıdır.

İmzalı sevk irsaliyesi, teslim tutanağı ve iş kabul belgesi bu nedenle önemlidir. Elektronik yazışmalar ile banka kayıtları da somut uyuşmazlığa göre değerlendirilir. Belgede imzası bulunan kişinin teslim almaya yetkili olup olmadığı veya hangi işin kabul edildiği tartışmalıysa belgenin içeriği ayrıca incelenir.

Ticari defterler de ispat bakımından önem taşıyabilir. Ancak işletmenin kendi muhasebe kaydında bir bakiye görünmesi tek başına bütün uyuşmazlığı çözmez. Defterlerin delil niteliği, usulüne uygun tutulması ve karşı tarafın kayıtlarıyla ilişkisi HMK m. 222 kapsamında değerlendirilir. Muhasebede kullanılan “cari hesap” ifadesi de tek başına TTK anlamında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunduğunu göstermez.

Faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmezse ne olur

TTK m. 21/2, faturayı alan kişinin aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmemesine bir kabul karinesi bağlar. Burada faturanın karşı tarafa ulaştığı tarih ve itirazın içeriği önemlidir. Düzenleme tarihi ile teslim alınma tarihi aynı olmayabilir.

Faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmemesi, her durumda malın teslim edildiğini veya borcun kesin olarak ispatlandığını göstermez. Faturanın dayandığı sözleşme ilişkisi ile teslim veya ifa konusu ayrıca tartışılabilir. Faturaya tek taraflı yazılan her şartın susma yoluyla geçerli hale geldiği de varsayılmamalıdır.

Bu sekiz günlük süre, icra dosyasındaki ödeme emrine itiraz süresinden farklıdır. Borçlu daha önce faturaya itiraz etmiş olsa bile sonradan tebliğ edilen ödeme emrine karşı gerekli başvuruyu ayrıca yapmalıdır. Aynı şekilde faturaya itiraz etmemiş olması ödeme emrine itiraz hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Takip öncesinde hangi belgeler hazırlanmalı

• Sözleşme ve sipariş kayıtları: Bedel, kapsam, ödeme zamanı ve tarafları gösteren belgeler.
• Fatura ve iletim kayıtları: Fatura numarası, tutarı ve karşı tarafa ulaştığını gösteren kayıtlar.
• Teslim veya ifa belgeleri: İrsaliye, teslim tutanağı, hizmet raporu ve iş kabul kayıtları.
• Ödeme hareketleri: Banka dekontları, kısmi tahsilatlar, iadeler ve mahsupla ilgili belgeler.
• Yazışmalar ve ihtarlar: Borca, vadeye veya eksik ifaya ilişkin bildirimler ve tebliğ bilgileri.
• Alacak dökümü: Her faturanın kalan bedeli ile talep edilen faizin dayanağı ve başlangıcı.

Birden fazla faturanın topluca takip edilmesi halinde her faturanın vadesi ve ödenmeyen kısmı ayrı gösterilmelidir. Tahsil edilmiş tutarların yeniden istenmesi veya iade faturalarının hiç değerlendirilmemesi takip tutarını tartışmalı hale getirir. Muhasebe bakiyesi ile hukuken talep edilebilir alacak aynı kabul edilmemelidir.

Faturaya dayalı icra takibi nasıl başlatılır

1. Alacağın kaynağı, borçlusu, vadesi ve kalan tutarı belirlenir.
2. Yetkili icra dairesi ile uygulanacak takip yolu değerlendirilir.
3. Asıl alacak ve faiz talebi açık biçimde hazırlanarak takip talebinde bulunulur.
4. Gerekli harç ve giderler yatırılır ve ödeme emrinin tebliği izlenir.
5. İtiraz bulunup bulunmadığına göre takibin devamı veya uyuşmazlığın çözümü için uygun yol seçilir.

Yetkili icra dairesi belirlenirken borçlunun yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri ve varsa geçerli yetki sözleşmesi gibi unsurlar incelenir. Faturanın üzerine alacaklının tek taraflı yazdığı bir yer kaydı her durumda bağlayıcı yetki sözleşmesi sayılmaz.

İcra müdürlüğünün takip talebini işleme alması, sözleşmedeki bütün yükümlülüklerin yerine getirildiğine ilişkin bir yargılama değildir. Bu yüzden takip açılmadan önce olası itirazların delillerle karşılanıp karşılanamayacağını değerlendirmek önemlidir. Sürecin genel çerçevesi için ticari alacakların takibi ve tahsili çalışma alanımız incelenebilir.

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kural olarak yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Başvurunun mercii ve süresi, faturaya yöneltilen ticari itirazdan farklıdır. Usulsüz tebligat veya gecikmiş itiraz gibi özel durumlar kendi şartlarına tabidir.

İİK m. 66 uyarınca süresinde yapılan itiraz takibi itiraz edilen kısım yönünden durdurur. Kısmi itirazda hangi tutarın veya kısmın kabul edilmediğinin açıkça belirtilmesi gerekir. Alacaklıya eposta göndermek veya telefonla borcu kabul etmediğini söylemek, icra dairesine yapılması gereken itirazın yerine geçmez.

Yedi günlük sürenin doğru hesaplanabilmesi için tebliğ kaydı incelenmelidir. Elektronik tebligatta iletinin açıldığı an ile hukuken tebliğ edilmiş sayıldığı tarih farklı olabilir. Ayrıntılar ödeme emrine itiraz süresi ve sonuçları yazımızda ele alınmaktadır.

Faturaya dayalı takibe itiraz edilirse ne yapılır

İtirazın iptali davası

İİK m. 67 kapsamında itirazın iptali davası, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılabilir. Dava sırasında sözleşme ilişkisi ve alacağın varlığı genel ispat kuralları çerçevesinde incelenir. Sürenin başlangıcı olarak ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihi almak doğru değildir.

Bir yıllık sürenin geçirilmesi, alacağın her durumda sona erdiği anlamına gelmez. Genel hükümlere göre alacak davası açılması olanağı, zamanaşımı ve diğer şartlar bakımından ayrıca değerlendirilebilir. Ancak bu yolun mevcut takibe etkisi ile itirazın iptali davasının sonuçları aynı değildir.

İtirazın kaldırılması talebi

İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması yolu, kanunun aradığı nitelikte belgelere bağlıdır. İİK m. 68 kapsamındaki başvuru için itirazın tebliğinden itibaren altı aylık süre söz konusudur. Sıradan bir fatura tek başına her durumda bu yola elverişli belge sayılmaz. İmzalı borç ikrarı veya diğer belgelerin içeriği ayrıca incelenmelidir.

İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması aynı başvurunun farklı adları değildir. Görevli merci, incelenecek belgeler ve süreler farklıdır. Uygun yolun belirlenmesi için icra takibine itiraz ve itirazın iptali süreci bütün dosya üzerinden değerlendirilmelidir.

Fatura alacağında arabuluculuk zorunlu mu

İlamsız icra takibi başlatmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu değildir. Buna karşılık uyuşmazlık ticari dava niteliğindeyse konusu para alacağı olan alacak ve itirazın iptali davaları bakımından TTK m. 5/A uyarınca dava şartı arabuluculuk uygulanır. Fatura düzenlenmiş olması tek başına uyuşmazlığı ticari dava haline getirmez; tarafların sıfatı ve ilişkinin niteliği önemlidir.

İcra mahkemesinden itirazın kaldırılması talep edilmesi aynı dava şartına tabi değildir. Bu ayrım, başvuru yolu seçilirken gözden kaçırılmamalıdır. Adalet Bakanlığının ticari uyuşmazlıklara ilişkin arabuluculuk rehberi de takip ile dava aşamasını ayrı ele alır.

Dava şartı arabuluculukta büroya başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Bu düzenleme, süreç sonunda her durumda baştan yeni bir yıllık dava süresi başladığı anlamına gelmez. Başvuru öncesinde geçen süre ile son tutanak tarihi birlikte kaydedilmelidir.

Faturaya dayalı icra takibinde faiz nasıl belirlenir

Faiz hesabında önce uygulanacak faiz türü, ardından temerrüdün başlangıcı ve ilgili dönemlerin oranları belirlenir. Fatura tarihinden itibaren otomatik olarak faiz işletmek her dosyada doğru değildir. TBK m. 117 kapsamında muaccel borç için ihtar gerekebilir; sözleşmede belirli vade bulunması gibi ihtarsız temerrüt halleri ayrıca değerlendirilir.

Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedarikinde TTK m. 1530 özel hükümler içerir. Alacaklının yükümlülüğünü yerine getirmesi ve diğer kanuni şartların bulunması halinde ödeme süresinin sonunda ihtarsız temerrüt söz konusu olabilir. Ödeme günü belirlenmemişse kanunda fatura veya eşdeğer ödeme talebinin alınmasına, teslim ya da kabul tarihine bağlı otuz günlük başlangıç kuralları yer alır. Bunlar her faturaya uygulanan tek bir otuz günlük vade değildir.

TTK m. 1530/7 kapsamındaki işlemlerde sözleşmede temerrüt faizi öngörülmemiş veya ilgili hüküm geçersizse TCMB tarafından açıklanan özel oran gündeme gelir. TCMB tablosunda 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren bu oran yıllık yüzde 43 olarak açıklanmıştır. Bu oran bütün fatura borçlarına otomatik uygulanmaz; farklı dönemler ve diğer alacaklar için uygulanacak hükümler ayrıca kontrol edilir.

Takip öncesinde işlemiş faiz ile takipten sonra işleyecek faiz talebi anlaşılır biçimde gösterilmelidir. Kısmi ödemeler ve farklı vadeler hesaba katılmalıdır. Sözleşmeye sonradan tek taraflı eklenen bir oran, karşı taraf bakımından kendiliğinden geçerli faiz anlaşması oluşturmaz.

Fatura alacağında zamanaşımı nasıl hesaplanır

Fatura alacağı için yalnızca belgenin adına bakılarak tek bir zamanaşımı süresi söylenemez. TBK m. 146 uyarınca özel hüküm bulunmayan alacaklarda genel süre on yıldır. Ancak sözleşmenin türüne göre TBK m. 147 veya diğer kanunlardaki daha kısa süreler uygulanabilir.

Başlangıç kural olarak alacağın muaccel olduğu tarihtir. Aynı alacak için yeni fatura düzenlemek veya muhasebe kaydını yenilemek tek başına zamanaşımını yeniden başlatmaz. Borcun ikrarı, kısmi ödeme ve icra takibi gibi kesilme sebeplerinin etkisi ise kendi şartlarıyla değerlendirilir. Sadece ödeme hatırlatması göndermeye güvenerek başvuru süresi bekletilmemelidir.

Kısmi ödeme yapılmış bir fatura örneği

Bir işletmenin teslim ettiği ürünler için 120 bin TL tutarında fatura düzenlediğini ve alıcının 40 bin TL ödediğini varsayalım. Ödemenin bu faturaya ait olduğu ve başka bir mahsup bulunmadığı kabul edildiğinde kalan asıl alacak 80 bin TL olur. Takibin 120 bin TL üzerinden açılması gerçek ödeme durumunu yansıtmaz.

Alıcı teslimi inkâr ederse imzalı teslim belgesi ve sipariş kayıtları önem kazanır. Alıcı yalnızca bazı ürünlerin eksik olduğunu ileri sürerse uyuşmazlığın kapsamı değişir. Faiz hesabı için de fatura tarihinden başka sözleşmedeki vade, temerrüt ve kısmi ödemenin tarihi incelenir. Bu örnek, dosya hazırlığının sadece fatura toplamını yazmaktan ibaret olmadığını gösterir.

Tahsil süresi ve masraflar neye bağlıdır

Tebligatın tamamlanması, itiraz edilmesi, arabuluculuk ve dava ihtiyacı süreci etkiler. Takibin kesinleşmesi üzerine haciz ve tahsil aşamasına geçilebilir; ancak borçlunun haczedilebilir malvarlığı, diğer alacaklıların hakları ve özel takip engelleri sonucu değiştirebilir. Bu nedenle her dosya için kesin tahsil günü veya başarı garantisi verilemez.

Harç, tebligat, haciz ve olası yargılama giderleri takip tutarı ile yapılacak işlemlere göre değişir. Başlangıç giderlerinin kim tarafından yatırılacağı ile sonuçta kime yükletileceği ayrı konulardır. Başvuru öncesinde belgelerle birlikte güncel masraf hesabının da hazırlanması gerekir.

Av. Hilal Türkoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçerek fatura, sözleşme ve ödeme kayıtları üzerinden somut alacağınızın takip yollarının değerlendirilmesini talep edebilirsiniz.