İcra ve İflas Hukuku İcra Takibine İtiraz ve İtirazın İptali
İcra takibine itiraz ve itirazın iptali davasına ilişkin genel bilgi sunar.
Kısa cevap
Adıma icra takibi başlatıldı; ödeme emrine nasıl ve hangi sürede itiraz ederim, itirazdan sonra ne olur?
İlamsız takipte ödeme emrine, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir ve itiraz takibi durdurur. Alacaklı, itirazın kaldırılması için altı ay içinde icra mahkemesine, itirazın iptali için bir yıl içinde genel mahkemeye başvurabilir. Kambiyo senetlerine mahsus takipte süre ve merci farklıdır.
Bu sayfa kimler için
Bu sayfa, hakkında ilamsız icra takibi başlatılan ve ödeme emri tebliğ alan borçlular ile takibi yürüten alacaklılar içindir. Borcu hiç bulunmadığını, ödediğini, tutarın hatalı olduğunu ya da senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürenler; itiraz ettiği hâlde alacaklının dava açmasıyla karşılaşanlar süreç hakkında bilgi edinebilir. İlama dayalı takipler, kambiyo senetlerine mahsus takipler, kira alacağına ve tahliyeye ilişkin özel takip yolları ile kamu alacaklarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki takibi ayrı usullere tabidir ve bu sayfadaki süreler onlara doğrudan uygulanmaz.
Öne çıkan bilgiler
-
İlamsız takipte itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür ve itiraz kural olarak takibi durdurur.
-
İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmalıdır; yalnız borca itiraz edildiğinde imza kabul edilmiş sayılır.
-
Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilmeyen kısım için takip kesinleşir; kısmi itirazda kabul edilen tutar açıkça gösterilmelidir.
-
İtirazın kaldırılması icra mahkemesinde ve belgeye dayalı sınırlı incelemeyle görülür; itirazın iptali ise genel mahkemede tam yargılamadır.
-
İtirazın iptali davasında haksız çıkan taraf aleyhine, talep hâlinde reddedilen veya hükmolunan tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata karar verilebilir.
-
Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir; bu aşamada borca itiraz artık ileri sürülemez.
-
Kusuru olmaksızın süresinde itiraz edemeyen borçlu, engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde gecikmiş itirazda bulunabilir.
Yasal süreler
Süreler hak düşürücü olabilir. Aşağıdaki süreler genel kuralı gösterir; somut olayınızda başlangıç tarihi değişebilir.
-
7 gün
Ödeme emrine itiraz
İlamsız takipte ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren işler. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirilir. Sürenin kaçırılması takibin kesinleşmesi sonucunu doğurur.
-
3 gün
Gecikmiş itiraz
Kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemeyen borçlu için, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren işler. Mazeretin icra mahkemesince kabul edilmesi gerekir.
-
6 ay
İtirazın kaldırılması
İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren işler. Talep icra mahkemesine yapılır ve inceleme kanunda sayılan belgelerle sınırlıdır. Süre geçirilirse alacaklı genel mahkemede alacak davası açabilir.
-
1 yıl
İtirazın iptali davası
İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren işler ve genel mahkemede açılır. Bu süre geçtikten sonra takip dosyası üzerinden iptal istenemez; alacak genel hükümlere göre dava edilebilir.
-
Takip ve ödeme aşamasına göre
Menfi tespit ve istirdat
Borçlu, takipten önce veya sonra borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Borç icra yoluyla ödendikten sonra geri alma talebi için kanunda ayrı bir süre öngörülmüştür; somut olaya göre değerlendirilmelidir.
-
1 yıl
Takip kesinleştikten sonra haciz isteme
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren işler ve alacaklıya aittir. Borçlu bakımından bu süre, takibin hangi aşamada olduğunu izlemek için önem taşır.
Süreç adım adım
-
Ödeme emrini ve tebliğ tarihini inceleyin
Tebligat zarfındaki tarihi, takip dosya numarasını, alacak kalemlerini ve takibin hangi yola göre açıldığını belirleyin. Yedi günlük süre tebliğ tarihinden işler.
-
İtirazın kapsamını belirleyin
Borcun tamamına mı, bir kısmına mı, faize mi yoksa imzaya mı itiraz edeceğinizi netleştirin. İmza inkârı ayrıca ve açıkça yazılmalıdır; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
-
İtirazı süresinde icra dairesine bildirin
Dilekçeyi takibin yapıldığı icra dairesine verin veya tutanağa geçirtin. Dilekçenin havale görmüş bir örneğini mutlaka alın ve saklayın.
-
Takibin durduğunu teyit edin
İtiraz üzerine takip kural olarak durur. Dosya üzerinden durumu kontrol edin; kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım için takibin sürdüğünü unutmayın.
-
Alacaklının açacağı davayı takip edin
Alacaklı altı ay içinde itirazın kaldırılmasını ya da bir yıl içinde itirazın iptalini isteyebilir. Tebligatı izleyin ve savunmanızı delilleriyle hazırlayın.
-
Tazminat riskini değerlendirin
İtirazın haksız bulunması hâlinde talep üzerine tazminata karar verilebilir. Buna karşılık takip haksızsa alacaklı aleyhine de tazminat gündeme gelebilir; dosyayı bu iki yönüyle birlikte değerlendirin.
Gerekli belgeler
- Ödeme emri ve tebligat zarfı ile tebliğ tarihini gösteren belge
- İcra dairesine verilen itiraz dilekçesinin havaleli örneği
- Borcun dayanağı sözleşme, fatura, sipariş veya cari hesap kayıtları
- Ödemeyi gösteren banka dekontları, makbuzlar ve hesap ekstreleri
- Taraflar arasındaki yazışmalar, ihtarnameler ve tebliğ belgeleri
- İmzaya itiraz hâlinde imza örneği içeren belgeler
- Varsa ibraname, mahsup, takas veya yapılandırma belgeleri
- Takip dosyasının güncel hesap dökümü
- Vekâletname ve kimlik belgesi
Sık yapılan hatalar
-
Dikkat
Dikkat 01
Yedi günlük süreyi son çalışma gününe göre hesaplamak
Süre ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihten işler. Tebligatı geç teslim almak veya dosyayı sonradan öğrenmek süreyi kendiliğinden uzatmaz.
-
Dikkat
Dikkat 02
İmzaya itiraz etmeyi ihmal etmek
Senet altındaki imza kendisine ait değilse bu husus açıkça belirtilmelidir. Yalnız borca itiraz edildiğinde imza kabul edilmiş sayılır ve sonradan inkâr edilemez.
-
Dikkat
Dikkat 03
İtirazı alacaklıya veya mahkemeye bildirmek
İlamsız takipte itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yapılır. Yanlış mercie yapılan bildirim süreyi korumayabilir.
-
Dikkat
Dikkat 04
Kısmi itirazda kabul edilen tutarı yazmamak
Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa kabul edilen miktar açıkça gösterilmelidir. Aksi hâlde itirazın geçerliliği tartışma konusu olabilir.
-
Dikkat
Dikkat 05
İtirazın kaldırılması ile iptali davasını aynı sanmak
İtirazın kaldırılması icra mahkemesinde belgeye dayalı sınırlı bir incelemedir; itirazın iptali genel mahkemede tam yargılamadır. Süreleri ve sonuçları farklıdır.
-
Dikkat
Dikkat 06
Tazminat riskini hiç hesaba katmamak
Dayanaksız itiraz veya haksız takip, talep üzerine yüzde yirmiden az olmamak üzere tazminat sonucu doğurabilir. Karar vermeden önce dosyanın delil durumu değerlendirilmelidir.
Ayrıntılı bilgi
İcra takibi, bir alacağın devlet gücü kullanılarak tahsil edilmesini sağlayan takip yoludur. İlamsız takipte alacaklının elinde mahkeme kararı bulunması gerekmez; bu nedenle borçluya tanınan itiraz hakkı, sürecin dengesini kuran temel güvencedir. İtirazın süresinde, doğru mercie ve doğru kapsamla yapılması, dosyanın bundan sonraki seyrini belirler.
Ödeme emri ve yedi günlük süre
Alacaklının takip talebi üzerine icra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde takibin yapıldığı icra dairesine itiraz edebilir. Süre, tebligatın borçluya ulaştığı tarihten işler; dosyanın sonradan öğrenilmesi süreyi kendiliğinden uzatmaz.
İtiraz yazılı olarak verilebileceği gibi icra dairesinde tutanağa da geçirtilebilir. Her hâlde dilekçenin havale görmüş bir örneğinin alınması, sürenin korunduğunun kanıtı bakımından önemlidir.
İtirazın takibi durdurması
Süresinde yapılan itiraz, ilamsız takipte takibi durdurur. Alacaklı bu aşamada haciz isteyemez; takibin sürebilmesi için itirazın bertaraf edilmesi gerekir.
Borcun yalnız bir kısmına itiraz ediliyorsa, itiraz edilmeyen kısım bakımından takip kesinleşir ve o kısım için işlemler devam eder. Bu nedenle kısmi itirazda kabul edilen tutarın açıkça gösterilmesi gerekir.
Borca itiraz ve imzaya itiraz farkı
Borçlu, borcun hiç doğmadığını, ödendiğini, zamanaşımına uğradığını veya tutarın hatalı olduğunu ileri sürebilir. Bunlar borca itiraz kapsamındadır.
Senede dayalı takiplerde borçlu, senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını da ileri sürebilir. Ancak imzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmalıdır. Yalnızca borca itiraz edilmesi hâlinde imza kabul edilmiş sayılır ve sonradan inkâr edilemez.
Gecikmiş itiraz
Kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemeyen borçlu için kanun ayrı bir yol öngörmüştür. Engelin ortadan kalkmasından itibaren üç gün içinde, mazereti gösteren delillerle birlikte icra mahkemesine başvurulur.
Mazeretin kabul edilip edilmeyeceğini icra mahkemesi değerlendirir. Bu yol, süresinde itiraz edilmemiş her dosya için otomatik bir ikinci şans değildir.
Alacaklının iki seçeneği
İtiraz üzerine alacaklının önünde iki yol vardır. Birincisi itirazın kaldırılmasıdır: itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesine başvurulur. İnceleme, kanunda sayılan belgelerle sınırlıdır ve tanık dinlenmesi gibi geniş bir yargılama yapılmaz.
İkincisi itirazın iptali davasıdır: itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede açılır. Burada tam bir yargılama yapılır ve her türlü delil değerlendirilebilir. Bir yıllık süre geçirilirse takip dosyası üzerinden iptal istenemez; alacaklı alacağını genel hükümlere göre dava edebilir.
İcra inkâr ve kötü niyet tazminatı
İtirazın iptali davasında, borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse talep üzerine borçlu aleyhine, hükmolunan tutarın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata karar verilebilir. Bu yaptırım, dayanaksız itirazları caydırmayı amaçlar.
Aynı hüküm ters yönde de işler: takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı aleyhine de tazminata karar verilebilir. Bu nedenle hem itiraz hem takip kararı, dosyanın delil durumu değerlendirilerek verilmelidir.
Menfi tespit ve istirdat
Borçlu, takipten önce veya takip sırasında borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Bu dava, icra takibini kendiliğinden durdurmaz; durdurma için mahkemeden ayrıca karar alınması gerekir.
Borç icra yoluyla ödendikten sonra ödenen tutarın geri alınması isteniyorsa istirdat davası gündeme gelir. Hangi davanın açılacağı, ödemenin yapılıp yapılmadığına ve takibin aşamasına göre belirlenir.
İtiraz edilmezse ne olur?
Yedi günlük süre içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir. Bu aşamadan sonra borca itiraz ileri sürülemez ve alacaklı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz isteyebilir.
Takibin kesinleşmesi, borçlunun bütün imkânlarının tükendiği anlamına gelmez. Haczedilmezlik şikâyeti, borcun ödendiğine ilişkin itiraz ve taksitlendirme talepleri kendi koşulları çerçevesinde ayrıca değerlendirilebilir.
Mevzuat kaynakları
Kanun dayanağı
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 58–60
Takip talebi ve ödeme emrinin düzenlenmesi
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 62–63
Ödeme emrine itiraz, süresi ve itiraz sebepleri
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 65
Gecikmiş itiraz
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 66
İtirazın takibi durdurması
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 67
İtirazın iptali davası ve tazminat
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 68–70
İtirazın kaldırılması ve dayanak belgeler
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 72
Menfi tespit ve istirdat davaları
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 78
Haciz isteme süresi
-
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · —
Genel mahkemede yargılama usulü ve ispat
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza uygulanacak süreç ve süreler dosyanıza göre değişir.
Son Güncelleme: