Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Süresi ve İhlali

Uzaklaştırma kararı, şiddet veya şiddet tehlikesi karşısında alınan önleyici bir tedbirdir. Başvuru aile mahkemesine, polis merkezine veya jandarmaya yapılabilir. Boşanma davası açmak ya da fiziksel saldırıya uğramayı beklemek gerekmez.

Acil tehlike varsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. Belge toplamak için yardım başvurusu ertelenmemelidir.

Uzaklaştırma kararı nedir, kimler yararlanabilir?

6284 sayılı Kanun; kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korur. Koruma yalnızca evli kadınlarla sınırlı değildir. Olayın kanun kapsamına girmesi hâlinde erkek aile bireyleri de tedbir isteyebilir.

Şiddet yalnızca darp değildir. Tehdit, psikolojik baskı, ekonomik şiddet ve cinsel şiddet de değerlendirilir. Eski eşten veya ısrarlı takip eden bir kişiden kaynaklanan tehlike için de başvuru yapılabilir.

Günlük dilde “koruma kararı” ve “uzaklaştırma kararı” birlikte kullanılır. Ancak barınma ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirler ile şiddet uygulayana yönelik önleyici tedbirler farklıdır. Diğer seçenekler için aile içi şiddet ve koruma tedbirleri sayfasını inceleyebilirsiniz.

Uzaklaştırma kararı nasıl alınır?

Başvuru en kolay ulaşılabilen yetkili birime yapılmalıdır. Aile mahkemesine doğrudan başvurulabilir. Polis, jandarma veya Cumhuriyet başsavcılığına da olay anlatılarak tedbir talebi iletilebilir.

1. Olayı açıklayın. Ne yaşandığını, olayların tarihini ve devam eden tehlikeyi kısa cümlelerle anlatın.
2. İstenen tedbirleri belirtin. Evden uzaklaştırma, yaklaşmama veya iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme taleplerini somutlaştırın.
3. Çocuklar ve güvenlik ihtiyacını bildirin. Çocukların etkilenmesini, barınma ihtiyacını ve adres gizliliği talebini açıklayın.
4. Kararın kapsamını öğrenin. Korunan kişileri, yasaklanan davranışları ve tedbirin bitiş tarihini kontrol edin.

Evden uzaklaştırma gibi önleyici tedbirlere kural olarak aile mahkemesi hâkimi karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri, kanunda sayılan bazı tedbirleri alabilir. Bu kararlar kanuni süre içinde hâkim onayına sunulur.

Başvuruda hangi bilgi ve belgeler sunulur?

Başvuranın ve hakkında tedbir istenen kişinin bilinen kimlik bilgileri belirtilir. Önceki başvurular, devam eden davalar ve mevcut tedbir kararları açıklanır. Varsa mesajlar, tanık bilgileri, tutanaklar ve sağlık raporları sunulabilir.

Darp raporu başvurunun zorunlu şartı değildir. Kanunun 8. maddesine göre koruyucu tedbir için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz. Uzaklaştırma gibi önleyici tedbirler de somut olay ve tehlike değerlendirilerek geciktirilmeden ele alınır.

Adresin öğrenilmesi tehlike yaratıyorsa gizlilik ihtiyacı ayrıca bildirilmelidir. Kanunun 8. maddesi kapsamında kimlik ve adres bilgilerinin resmî kayıtlarda gizli tutulmasına karar verilebilir.

Uzaklaştırma kararı kaç günde çıkar?

Her dosya için aynı gün veya belirli saatte karar verileceği garanti edilemez. Kanun, önleyici tedbirin koruma amacını tehlikeye düşürecek şekilde geciktirilmesini yasaklar. Aciliyet ve güncel risk başvuruda açıkça belirtilmelidir.

Uzaklaştırma kararı neleri kapsar?

Kararın kapsamı dosyaya göre belirlenir. Bütün tedbirler her başvuruda birlikte uygulanmaz. Kanunun 5. maddesi uyarınca şu tedbirlerden birine veya birkaçına karar verilebilir:

• Ortak konuttan uzaklaştırma ve konutu korunan kişiye tahsis etme.
• Korunan kişiye, konutuna, okuluna veya işyerine yaklaşmama.
• Tehdit, hakaret ve aşağılayıcı davranışlarda bulunmama.
• İletişim araçlarıyla veya başka yollarla rahatsız etmeme.
• Gerektiğinde yakınlara ve tanıklara yönelik yaklaşmama tedbiri.
• Silahların teslimi ve çocukla kişisel ilişkiye ilişkin düzenlemeler.

Evden uzaklaştırma ile iletişim yasağı aynı şey değildir. Telefon, WhatsApp veya sosyal medya üzerinden iletişimin ihlal oluşturup oluşturmadığı kararın kapsamına ve davranışa bağlıdır. Kararda olmayan genel bir metre sınırı da varsayılmamalıdır.

Uzaklaştırma kararı ne kadar sürer, nasıl uzatılır?

İlk tedbir kararı en fazla altı ay için verilebilir. Bu, her kararın altı ay süreceği anlamına gelmez. Dosyadaki risklere göre daha kısa süre belirlenebilir.

Şiddet veya şiddet tehlikesi devam ediyorsa sürenin uzatılması istenebilir. Yeni bir saldırının gerçekleşmesini beklemek gerekmez. Mevcut karar, devam eden risk ve varsa yeni olaylar başvuruda açıklanmalıdır.

Korumanın kesintiye uğramaması için bitiş tarihinden önce başvurmak önemlidir. Uzatma kendiliğinden gerçekleşmez. Mahkeme tedbirin devamına, değiştirilmesine veya kaldırılmasına karar verebilir.

Uzaklaştırma kararı ihlal edilirse ne olur?

Karara aykırı davranış polis veya jandarmaya bildirilmelidir. Acil tehlikede 112 aranmalıdır. Karar bilgileri ve ihlalin zamanı yetkililere aktarılmalı; varsa mesaj ve arama kayıtları korunmalıdır.

6284 sayılı Kanun’un 13. maddesi zorlama hapsini düzenler. Süreyi hâkim, ihlal edilen tedbire ve aykırılığın ağırlığına göre belirler:

• İlk ihlalde: 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsi.
• İhlalin tekrarında: Her tekrarda 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsi.
• Toplam sınır: Zorlama hapsi toplam altı ayı geçemez.

Her bildirim otomatik hapis sonucu doğurmaz. İhlal, kararın kapsamı, tefhim veya tebliğ ile gerekli ihtar koşulları incelenir. Tehdit veya yaralama gibi ayrıca suç oluşturan fiiller için ceza süreci de yürütülebilir.

Kararın henüz tebliğ edilmemiş olması, tedbirin uygulanmasına engel değildir. Ancak tedbirin uygulanması ile ihlal nedeniyle zorlama hapsine karar verilmesi farklı değerlendirmelerdir.

Uzaklaştırma kararına nasıl itiraz edilir?

Tedbir kararına karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. Tefhim, kararın ilgilinin yüzüne açıklanmasıdır. Tebliğ ise kararın usulüne uygun bildirilmesidir.

İtiraz dilekçesinde karar bilgileri, karşı çıkılan tedbirler ve gerekçeler belirtilmelidir. Varsa destekleyici belgeler eklenmelidir. Dosya, kanundaki görev düzenine göre itirazı inceleyecek mahkemeye gönderilir.

İtiraz etmek, kararı kendiliğinden kaldırmaz. Karar yürürlükte olduğu sürece tedbirlere uyulmalıdır. Koşullar değişmişse tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması da mahkemeden istenebilir.

Boşanma, velayet ve nafaka sürecini nasıl etkiler?

Uzaklaştırma kararı boşanma hükmü veya ceza mahkûmiyeti değildir. Tek başına boşanmada kusuru ve tazminatı kesin olarak belirlemez. Şiddet iddiaları ve deliller boşanma dosyasında ayrıca değerlendirilir. Bu ayrım için çekişmeli boşanmada deliller ve kusur rehberine bakabilirsiniz.

Çocukla görüşme devam eder mi?

Uzaklaştırma kararı, çocukla görüşmenin her durumda sona erdiği anlamına gelmez. Ancak çocukları da koruyan bir tedbir varsa bunun kapsamına uyulmalıdır. Mevcut kişisel ilişki kararı ile koruma tedbiri birlikte incelenmelidir.

Mahkeme görüşmeyi refakatçi eşliğinde düzenleyebilir, sınırlayabilir veya kaldırabilir. Çocuk teslimi gerekçesiyle diğer ebeveyne yaklaşma yasağı ihlal edilmemelidir. Ayrıntılar velayet ve çocukla kişisel ilişki kapsamında değerlendirilir.

Uzaklaştırılan eş nafaka öder mi?

Evden uzaklaştırma, nafaka yükümlülüğünü kendiliğinden sona erdirmez. Ailenin geçimini sağlayan veya buna katkıda bulunan kişi hakkında tedbir nafakası gündeme gelebilir.

6284 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki düzenlemede, Türk Medeni Kanunu kapsamında nafakaya hükmedilmemiş olması koşulu bulunur. Mevcut nafaka kararları bu nedenle mahkemeye bildirilmelidir. İlgili talepler için nafaka davası ve nafaka artırımı sayfasında ek bilgi bulabilirsiniz.

Uzaklaştırma başvurusu ücretli mi, avukat gerekir mi?

6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular ve kararların uygulanması için yargılama gideri, harç ve benzeri masraflar alınmaz. Bu muafiyet, özel olarak anlaşılan avukatın hizmetinin ücretsiz olduğu anlamına gelmez.

Başvuruyu avukatla yapmak zorunlu değildir. Maddi koşulları uygun olmayan kişiler baronun adli yardım birimine başvurabilir. Avukatla çalışılacaksa kararın kapsamı, itiraz süresi ve bağlantılı aile hukuku talepleri birlikte ele alınabilir.

Dosyanızın hukuki değerlendirilmesi için Av. Hilal Türkoğlu Hukuk Bürosu iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.