Aile ve Boşanma Hukuku Aile İçi Şiddet ve Koruma Tedbiri Kararı
6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararlarına ilişkin genel bilgi sunar.
Kısa cevap
Aile içi şiddet veya şiddet tehdidi varsa koruma tedbiri için nereye ve nasıl başvurabilirim?
Acil tehlikede 112’ye veya en yakın kolluk birimine başvurun. 6284 sayılı Kanun kapsamında hâkim, mülkî amir veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk; barınma, yaklaşmama, iletişimle rahatsız etmeme ve ortak konuttan uzaklaştırma gibi tedbirler verebilir. Koruyucu tedbir için şiddetin uygulandığına ilişkin delil veya belge aranmaz.
Bu sayfa kimler için
Bu sayfa, aile içinde veya yakın ilişki bağlamında fiziksel, psikolojik, cinsel ya da ekonomik şiddete uğrayan veya şiddet tehlikesi altında bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları içindir. Aynı konutta yaşama veya evli olma her durumda zorunlu değildir. Yakını adına ihbarda bulunmak isteyen kişiler ile koruma kararının kapsamını ve ihlal sürecini öğrenmek isteyenler de yararlanabilir. Acil tehlikede internet içeriğiyle yetinilmemeli; 112, kolluk, savcılık, ŞÖNİM, sağlık kuruluşu veya erişilebilir diğer resmî destek kanallarına gecikmeden başvurulmalıdır.
Öne çıkan bilgiler
-
Fiziksel şiddetin gerçekleşmesi beklenmez; şiddet tehlikesi ve tek taraflı ısrarlı takip de koruma kapsamına girebilir.
-
Acil durumda güvenli yere geçmek ve 112 veya kolluk üzerinden yardım istemek ilk önceliktir.
-
Koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına ilişkin delil veya belge aranmaz; olay yine de mümkün olduğunca somut anlatılmalıdır.
-
Korunan kişi için barınma ve geçici koruma; şiddet uygulayan için uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim yasağı gibi farklı tedbirler vardır.
-
Tedbir kararının ihlali derhâl kolluğa veya yetkili makama bildirilmelidir; ihlal ayrıca yaptırım doğurabilir.
-
6284 başvuruları boşanma, velayet, nafaka veya ceza sürecinden bağımsız biçimde yapılabilir.
Yasal süreler
Süreler hak düşürücü olabilir. Aşağıdaki süreler genel kuralı gösterir; somut olayınızda başlangıç tarihi değişebilir.
-
Derhâl
Acil yardım ve ilk başvuru
Yakın tehlike varsa olayın tekrarı veya belge toplanması beklenmeden 112, kolluk, savcılık ya da güvenli ve erişilebilir resmî kanala başvurulmalıdır.
-
En çok 6 ay
İlk tedbir kararının süresi
6284 sayılı Kanun kapsamında ilk defasında en çok altı ay için karar verilebilir. Şiddet veya tehlike sürerse tedbirin süresi ya da şekli değiştirilebilir ve devamına karar verilebilir.
-
2 hafta
Tedbir kararına itiraz
Kararın tefhim veya tebliğinden itibaren aile mahkemesine itiraz edilebilir. İtirazın mercii ve dosyanın gönderilme usulü karar belgesi üzerinden kontrol edilmelidir.
-
Gecikmeden
Tedbir ihlalinin bildirilmesi
Yaklaşma, iletişim veya konuta ilişkin yasağın ihlalinde güvenliğinizi riske atmadan kolluğa bildirim yapın; arama, mesaj ve tutanak gibi kayıtları koruyun.
Süreç adım adım
-
Acil güvenliği sağlayın
Mümkünse güvenli yere geçin; 112, en yakın kolluk veya sağlık birimiyle iletişim kurun. Çocuklar ve özel desteğe ihtiyacı olan kişileri bildirin.
-
Olayı ve ihtiyaç duyulan korumayı anlatın
Şiddet, tehdit, takip, silah, madde kullanımı, çocuklar ve adres gizliliği riskini somut biçimde açıklayın; uygun tedbirleri talep edin.
-
Uygun makama başvurun
Hâkim, mülkî amir, kolluk, savcılık, ŞÖNİM veya Bakanlığın ilgili birimleri üzerinden olayın aciliyetine uygun başvuru yolunu kullanın.
-
Kararın kapsamını öğrenin
Uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı, barınma, geçici koruma, adres gizliliği ve çocuklara ilişkin hükümlerin süre ve kapsamını okuyun.
-
Kararı ve ihlalleri belgeleyin
Kararın örneğini erişilebilir tutun. İhlal olursa güvenliğinizi tehlikeye atmadan kolluk kaydı, mesaj, arama ve tanık bilgilerini saklayın.
-
Devam eden hukuk ve destek sürecini planlayın
Tedbirin uzatılması, değiştirilmesi, boşanma, velayet, nafaka, ceza şikâyeti, sağlık ve psikososyal destek ihtiyaçlarını ayrı ayrı değerlendirin.
Gerekli belgeler
- Varsa kimlik ve iletişim bilgileri; kimlik bulunmaması acil başvuruyu geciktirmemelidir
- Olayların tarih, yer, kişi ve tehdit ayrıntılarını içeren kısa kronoloji
- Varsa sağlık raporu ve hastane kayıtları
- Varsa kolluk tutanağı, şikâyet ve soruşturma belgeleri
- Hukuka uygun mesaj, arama, e-posta veya ısrarlı takip kayıtları
- Önceki koruma kararları ve ihlal tutanakları
- Çocukların güvenlik, okul ve sağlık ihtiyaçlarına ilişkin bilgiler
- Silah, madde kullanımı, takip veya adres gizliliği riskini gösteren bilgiler
Sık yapılan hatalar
-
Dikkat
Dikkat 01
Fiziksel şiddet veya rapor olmadan başvurulamayacağını düşünmek
Kanun psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet ile şiddet tehlikesini de kapsar. Koruyucu tedbir için delil veya belge şartı aranmaz.
-
Dikkat
Dikkat 02
Delil toplamak için güvenliği ertelemek
Yakın tehlikede öncelik güvenli yer ve resmî yardımdır. Mesaj almak veya kayıt oluşturmak amacıyla şiddet uygulayanla teması sürdürmeyin.
-
Dikkat
Dikkat 03
Kararın bütün riskleri otomatik kapsadığını sanmak
Tedbirlerin türü, kişi, yer ve süresi karar metninde gösterilir. Eksik veya değişen risk için ek ya da değiştirilmiş tedbir istenebilir.
-
Dikkat
Dikkat 04
İhlali karşılıklı konuşarak çözmeye çalışmak
Yaklaşmama veya iletişim yasağı ihlalinde doğrudan yüzleşmek riski artırabilir. İhlal güvenli biçimde kolluğa ve yetkili makama bildirilmelidir.
-
Dikkat
Dikkat 05
Adres ve iletişim bilgilerini ölçüsüz paylaşmak
Gizlilik riski başvuruda açıkça belirtilmeli; yeni adres, okul veya telefon bilgileri yalnız gerekli kişiler ve makamlarla paylaşılmalıdır.
-
Dikkat
Dikkat 06
Koruma kararını boşanma davasına bağlı sanmak
Tedbir için boşanma davası açılması veya ceza soruşturmasının sonuçlanması beklenmez. Süreçler birbirinden bağımsız yürüyebilir.
Ayrıntılı bilgi
Aile içi şiddet yalnız fiziksel saldırı değildir. Psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet, tehdit ve tek taraflı ısrarlı takip de 6284 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebilir. Yakın tehlikede belge toplamaya veya olayın tekrarını beklemeye çalışmadan güvenli yere geçmek ve 112 ya da kolluk üzerinden yardım istemek önceliklidir.
6284 sayılı Kanun kimleri korur?
Kanun; şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korumayı amaçlar. Koruma için mutlaka evli olmak, aynı evde yaşamak veya boşanma davası açmak gerekmez.
Şiddet; fiziksel zarar yanında psikolojik baskı, cinsel davranış, ekonomik kontrol veya tehdit biçiminde ortaya çıkabilir. İlişkinin sona ermesinden sonra devam eden takip, iletişim ve yaklaşma davranışları da somut risk içinde değerlendirilir.
Acil durumda nereye başvurulur?
Yakın tehlikede 112 Acil Çağrı Merkezi, polis veya jandarma üzerinden yardım istenebilir. Cumhuriyet başsavcılığı, aile mahkemesi, mülkî amirlik, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi ile Bakanlığın ilgili birimleri de başvuru ve destek sürecinde rol alabilir.
Başvuru en çabuk ve kolay ulaşılabilecek yerde yapılabilir. Kimlik veya başka bir belgenin o anda bulunmaması acil güvenlik talebini ertelememelidir. Yaralanma varsa sağlık kuruluşunda muayene ve kayıt talep edilebilir.
Koruyucu tedbirler nelerdir?
Korunan kişi için uygun barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım, rehberlik ve danışmanlık, geçici koruma, kreş imkânı veya işyeri ve yerleşim yeri değişikliği gibi tedbirler gündeme gelebilir. Tedbir, kişinin ihtiyacı ve riskin niteliğine göre belirlenir.
Hayati tehlike varsa kimlik ve diğer bilgi ile belgelerin değiştirilmesi gibi daha ileri koruma seçenekleri özel koşullara bağlıdır. Adres, okul, işyeri ve iletişim bilgilerinin gizli tutulması ihtiyacı başvuruda açıkça belirtilmelidir.
Gizlilik kararı verildiğinde korunan kişinin adresi ve diğer bilgileri resmî kayıtlarda açıklanmamalıdır. Tebligat ve dosya işlemleri belirlenen gizli adres düzenine göre yürütülür. Yeni iletişim veya yer bilgileri sosyal çevrede paylaşılırken de güvenlik planı gözetilmelidir.
Şiddet uygulayan hakkında önleyici tedbirler
Şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması, konutun korunan kişiye tahsisi, korunan kişiye, konuta, okula veya işyerine yaklaşmaması ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi kararlaştırılabilir. Çocukla kişisel ilişki sınırlandırılabilir veya refakatçi eşliğinde kurulabilir.
Silahların kolluğa teslimi, alkol veya uyuşturucu etkisindeyken korunan kişilere yaklaşmama ve muayene veya tedaviye yönlendirme gibi önlemler de olayın özelliğine göre gündeme gelebilir. Talep edilen önlemler somut riskle ilişkilendirilmelidir.
Ortak çocuk varsa uzaklaştırma kararı ile mevcut kişisel ilişki düzeninin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Çocuğun güvenliği için görüşmenin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlandırılması veya geçici olarak kaldırılması istenebilir. Çocuk teslimi korunan kişiyi yeniden temas riskine sokmamalıdır.
Delil veya sağlık raporu şart mı?
Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına ilişkin delil veya belge aranmaz. Bu yaklaşım, korumanın gecikmeden sağlanmasını amaçlar. Başvuruda olayların tarih, davranış, tehdit, silah, takip ve çocuklara yönelik risk bilgileriyle somut anlatılması uygun tedbirin seçilmesine yardımcı olur.
Belge şartı olmaması, mevcut kayıtların önemsiz olduğu anlamına gelmez. Sağlık raporu, kolluk tutanağı, mesaj, arama kaydı ve önceki ihlal belgeleri sonraki değerlendirmelerde kullanılabilir. Delil toplarken güvenlik riske atılmamalı ve hukuka aykırı erişim yapılmamalıdır.
Tedbirin süresi ve itiraz
Tedbir ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Şiddet veya tehlikenin devam edeceğinin anlaşılması hâlinde tedbirlerin süresi ya da şekli değiştirilebilir; devamına veya kaldırılmasına karar verilebilir. Risk değiştiğinde mevcut kararın bitmesini beklemeden yeni değerlendirme istenebilir.
Tedbir kararlarına karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, kararın kendiliğinden uygulanmaz hâle geldiği varsayımıyla ele alınmamalıdır; karar belgesindeki yükümlülüklere uyulmaya devam edilmelidir.
Karar ihlal edilirse ne yapılır?
Uzaklaştırma, yaklaşmama veya iletişim yasağı ihlal edildiğinde şiddet uygulayanla yüzleşmeden kolluğa bildirim yapılmalıdır. Kararın örneği, ihlal zamanı, mesaj veya arama kayıtları ve tanık bilgileri güvenli biçimde saklanmalıdır.
Tedbir kararının ihlali zorlama hapsine yol açabilir. Tekrarlanan ihlaller farklı sonuç doğurabilir. İhlal aynı zamanda tehdit, yaralama veya başka bir suç oluşturuyorsa ceza soruşturması da koruma tedbirinden bağımsız yürütülebilir.
Diğer davalar ve destek hizmetleri
Koruma tedbiri istemek boşanma, velayet, nafaka veya mal rejimi davası açma zorunluluğu doğurmaz. Bu süreçler ayrı yürütülebilir; aile mahkemesindeki diğer kararlar şiddet riskine uygun geçici düzenlemeler içerebilir.
ŞÖNİM ve ilgili sosyal hizmet birimleri hukuki, psikolojik, mesleki ve sosyal rehberlik sağlayabilir. Çocuklar, engellilik, dil ihtiyacı, ekonomik bağımlılık veya güvenli ulaşım sorunu başvuruda belirtilmelidir. Güvenlik planı yalnız hukuki karardan değil, barınma ve destek düzeninden de oluşur.
Kanun kapsamındaki başvuru ve karar işlemlerinde mağdurun ekonomik imkânsızlığı korumaya erişimi engellememelidir. Tercüman, erişilebilirlik veya refakat ihtiyacı varsa ilk başvuruda belirtilmeli; resmî belgelerin bir örneği güvenli biçimde saklanmalıdır.
Mevzuat kaynakları
Kanun dayanağı
-
6284 sayılı Kanun · m. 1–2
Amaç, kapsam ve temel kavramlar
-
6284 sayılı Kanun · m. 3–4
Mülkî amir ve hâkim tarafından verilecek koruyucu tedbirler
-
6284 sayılı Kanun · m. 5
Şiddet uygulayan hakkında önleyici tedbirler
-
6284 sayılı Kanun · m. 7–8
İhbar, tedbir kararı, süre ve delil aranmaması
-
6284 sayılı Kanun · m. 9–11
İtiraz, tedbirin uygulanması ve teknik araçlarla takip
-
6284 sayılı Kanun · m. 13–17
Tedbir ihlali, destek hizmetleri ve geçici maddi yardım
-
6284 sayılı Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği · İlgili hükümler
Başvuru, karar ve tedbirlerin uygulanması
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza uygulanacak süreç ve süreler dosyanıza göre değişir.
Son Güncelleme: