Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır?
Başvuru adımları, gerekli belgeler, artış şartları ve dava masrafları
Kısaca
Nafaka artırım davası, mevcut nafakanın değişen ihtiyaçlar veya ekonomik koşullar nedeniyle yetersiz kalması üzerine aile mahkemesine dilekçe verilerek açılır. Dilekçede önceki karar, güncel nafaka, istenen yeni tutar ve artış gerekçeleri belirtilir. Gelir ve gider belgeleri sunulur. Kabul edilen artış kural olarak dava tarihinden itibaren uygulanır.
- Artırım talebi, önceki karardan sonra değişen koşullar ve belgelerle açıklanmalıdır.
- Dava açmak için zorunlu bir yıllık bekleme süresi veya arabuluculuk şartı yoktur.
- Yıllık artış hükmü bulunması, koşulları varsa yeniden artırım istenmesini engellemez.
- Nafaka hesabında herkese uygulanan sabit bir oran veya maaş yüzdesi bulunmaz.
- Dava açılması mevcut nafakanın ödenmesini kendiliğinden durdurmaz.
Nafaka artırım davası, mevcut nafakanın yetersiz kaldığını gösteren gerekçeler ve belgelerle aile mahkemesine başvurularak açılır. Dilekçede ödenen nafaka, istenen yeni aylık tutar ve önceki karardan sonra değişen koşullar açıklanır. Mahkeme ihtiyaçları ve ödeme gücünü birlikte değerlendirir.
Çocuğun okula başlaması, sağlık giderlerinin artması veya paranın alım gücünün düşmesi bu talebi gündeme getirebilir. Ancak yalnızca daha yüksek bir tutar istemek yeterli değildir. Eski koşullarla bugünkü durum arasında somut bir karşılaştırma yapılmalıdır.
Nafaka artırım davası nedir, hangi nafakalar artırılabilir?
Nafaka artırım davası, daha önce belirlenen nafakanın yeni koşullara göre yükseltilmesini amaçlar. İlk kez nafaka bağlanması talebinden farklıdır. Önce mevcut kararın hangi nafaka türünü düzenlediği belirlenir.
Yoksulluk nafakasının artırılması
Yoksulluk nafakası, boşanma sonrasında eski eşin geçimine yönelik destektir. Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesine göre, tarafların mali durumu değişirse veya hakkaniyet gerektirirse düzenli ödenen nafaka artırılabilir. Talep edenin ihtiyaçları kadar diğer tarafın ödeme gücü de önemlidir.
Nafaka alan kişinin çalışmaya başlaması tek başına sonucu belirlemez. Kazancın geçimi karşılamaya yetip yetmediği incelenir. Bu ayrıntıyı çalışan kadının nafaka hakkı yazımızda ele alıyoruz.
İştirak nafakasının artırılması
İştirak nafakası çocuğun bakım, eğitim ve diğer ihtiyaçlarına katkı sağlar. TMK m. 330 ve 331 uyarınca çocuğun ihtiyaçları, anne ve babanın yaşam koşulları ve ödeme güçleri değerlendirilir. Koşullar değiştiğinde tutarın yeniden belirlenmesi istenebilir.
Çocuk adına talepte bulunan yasal temsilcinin durumu dilekçede açık gösterilmelidir. Eş için istenen yoksulluk nafakasıyla çocuk için istenen iştirak nafakası ayrı yazılmalıdır. Birden fazla çocuk varsa her biri için talep edilen miktar belirtilmelidir.
Boşanma sürerken tedbir nafakasının değiştirilmesi
Boşanma davası devam ederken verilen tedbir nafakası yetersiz kalabilir. Bu durumda değişiklik, kural olarak mevcut dava dosyasında istenir. Boşanma sonrasındaki nafaka artırım davasıyla aynı başvuru yolu izlenmez.
Nafaka türlerini ve temel koşullarını birlikte incelemek için nafaka davası ve nafaka artırımı sayfasına bakabilirsiniz.
Nafaka artırım davası hangi şartlarda açılır?
Mevcut nafakanın bugünkü ihtiyaçları neden karşılamadığı açıklanmalıdır. Mahkeme önceki karar tarihindeki koşullarla yeni durumu karşılaştırır. Şu değişiklikler değerlendirmede önem taşıyabilir:
- Enflasyon nedeniyle nafakanın alım gücünün düşmesi.
- Çocuğun yaşının büyümesi ve eğitim giderlerinin artması.
- Yeni veya sürekli bir sağlık giderinin ortaya çıkması.
- Barınma ve diğer zorunlu yaşam giderlerinin yükselmesi.
- Nafaka alan kişinin gelirinin azalması veya zorunlu giderlerinin artması.
- Nafaka yükümlüsünün gelirinde ve mali imkânlarında değişiklik olması.
Bu nedenlerin hepsinin birlikte bulunması gerekmez. Her değişikliğin talep edilen tutarla bağlantısı kurulmalıdır. Karşı tarafın gelirinin artması da tek başına istenen her miktarın kabul edileceği anlamına gelmez.
Nafaka artırımı için bir yıl beklemek gerekir mi?
Kanunda nafaka artırım davası açmak için zorunlu bir yıllık bekleme süresi yoktur. Asıl ölçüt, önceki karardan sonra koşulların değişmesidir. Sırf bir yıl geçtiği için otomatik olarak artış yapılmaz.
Örneğin çocuğun yeni bir tedaviye başlaması kısa sürede ek gider doğurabilir. Buna karşılık aynı koşullarla peş peşe dava açılması talebin kabulünü sağlamaz. Artırım gerekçesi ve dayanakları her başvuruda değerlendirilir.
Nafaka artırım davası hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerde, bu sıfatla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi davaya bakar.
Boşanma sonrasındaki nafaka davalarında TMK m. 177, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesine başvuru imkânı tanır. Davalının yerleşim yeri de genel yetki kuralı kapsamında değerlendirilir. Nafaka türü ve tarafların adresleri birlikte kontrol edilmelidir.
Davanın mutlaka boşanma kararını veren mahkemede açılması gerekmez. Sonradan başka bir şehre taşınmış olmak bu nedenle önem taşıyabilir.
Adım adım nafaka artırım davası nasıl açılır?
- Mevcut kararı inceleyin. Nafaka tutarını, başlangıç tarihini ve varsa yıllık artış hükmünü belirleyin. Sonradan verilmiş bir artırım kararı varsa onu da dikkate alın.
- Güncel gelir ve giderleri hazırlayın. Önceki karardan bu yana değişen ihtiyaçları belgeleyin. Çocuğun giderleriyle kişisel giderleri ayırın.
- Talep edeceğiniz yeni tutarı belirleyin. Mevcut aylık nafakayı, artış miktarını ve ulaşılmasını istediğiniz toplam aylık tutarı açık yazın.
- Dilekçeyi ve eklerini hazırlayın. Olayları, delilleri, hukuki gerekçeleri ve sonuç talebini belirtin. Elinizde olmayan kayıtların hangi kurumlardan isteneceğini açıklayın.
- Görevli ve yetkili mahkemeye başvurun. Adliyedeki hukuk mahkemeleri tevzi birimi üzerinden dava kaydı yapılabilir. Harç ve gider avansı işlemleri tamamlanır.
- Tebligatları ve duruşmaları takip edin. Mahkemenin istediği belgeleri süresinde sunun. Ekonomik durum araştırması ve diğer deliller sonrasında talep karara bağlanır.
Yoksulluk ve iştirak nafakasının artırılması için dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvuru şartı bulunmaz. Nafaka davaları HMK m. 316 kapsamında basit yargılama usulüne tabidir. Bu nedenle dilekçe ve delillerin baştan eksiksiz hazırlanması önemlidir.
Nafaka artırım davası için gerekli belgeler nelerdir?
Belgeler, talebin nedenine göre değişir. Her dosyada aynı evrak listesi yeterli olmayabilir. Hazırlık sırasında şu kayıtlar gözden geçirilebilir:
- Nafakayı belirleyen karar ve varsa sonraki artırım kararları.
- Varsa anlaşmalı boşanma protokolü ve kararın kesinleşme bilgisi.
- Nafaka ödemelerini gösteren banka dekontları.
- Güncel maaş bordrosu, SGK kaydı ve diğer gelir belgeleri.
- Kira sözleşmesi ve zorunlu giderleri gösteren belgeler.
- Çocuğun okul, servis, eğitim ve bakım giderlerine ilişkin kayıtlar.
- Sağlık raporları, tedavi faturaları ve düzenli ilaç giderleri.
- Değişen koşulları açıklayabilecek tanıkların bilgileri.
Karşı tarafın maaş bordrosuna veya malvarlığı kayıtlarına doğrudan ulaşamayabilirsiniz. Bu kayıtların ilgili kurumlardan istenmesi mahkemeden talep edilebilir. Belgeler hukuka uygun yollarla elde edilmelidir.
Nafaka artırım dilekçesinde neler yazılmalı?
Dilekçede mahkemenin adı, taraf bilgileri ve adresleri yer almalıdır. Önceki kararın mahkemesi, esas ve karar numarası belirtilmelidir. Hangi nafakanın ne kadar artırılmasının istendiği tereddüde yer bırakmamalıdır.
“Giderler arttı” demek yerine değişiklik somutlaştırılmalıdır. Örneğin çocuğun okula başladığı tarih, aylık servis gideri ve yeni sağlık ihtiyacı açıklanabilir. Her giderin hangi belgeyle desteklendiği gösterilmelidir.
Sonuç bölümünde yeni aylık tutar ve artışın hangi tarihten itibaren istendiği yazılır. Gelecek yıllar için artış talep ediliyorsa yöntem ve başlangıç zamanı da açıkça belirtilmelidir. Hazır bir dilekçedeki isimleri değiştirmek, dosyanın ihtiyaçlarını karşılamayabilir.
Nafaka ne kadar artırılır, sabit bir oran var mı?
Her dosyaya uygulanan sabit bir nafaka artış oranı yoktur. Mahkeme çocuğun veya nafaka alacaklısının ihtiyaçlarını, tarafların gelirlerini ve ödeme gücünü değerlendirir. Nafaka, maaşın değişmez bir yüzdesi olarak hesaplanmaz.
Önceki karardan beri geçen süre ve paranın alım gücü de önem taşır. Ancak bir enflasyon oranını mevcut tutarla çarpmak, yeni davanın sonucunu tek başına göstermez. Varsa mevcut yıllık artış hükmü ayrıca hesaba katılır.
Gelir ve ihtiyaç dengesine ilişkin yaklaşık bir değerlendirme için nafaka hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Araç sonucu mahkeme kararı yerine geçmez ve talebin kabul edileceğini göstermez.
Yıllık artış şartı varken yeniden dava açılabilir mi?
Evet. Kararda yıllık artış öngörülmesi, değişen koşullar nedeniyle yeniden artırım istenmesini engellemez. Çocuğun ihtiyaçları artış oranının ötesinde değişmiş olabilir. Bu durumda mevcut düzenlemenin neden yetersiz kaldığı açıklanmalıdır.
İki durum birbirinden ayrılmalıdır. Karardaki yıllık artış uygulanmıyorsa mevcut hükme göre eksik ödeme ve tahsil konusu gündeme gelir. Yıllık artış uygulansa bile tutar yetersiz kalıyorsa nafakanın yeniden belirlenmesi istenebilir.
Anlaşmalı boşanmayla belirlenen nafaka için de karar ve protokol birlikte incelenir. Özellikle çocuk nafakası, değişen ihtiyaçlar nedeniyle yeniden değerlendirilebilir. Yoksulluk nafakasında ise tarafların anlaşması ve sonradan değişen koşullar ayrıca önem taşır.
Ödeme ve artış maddelerinin nasıl düzenlendiğini anlaşmalı boşanma protokolünde bulunması gereken unsurlar yazımızda açıklıyoruz. Daha önce hiç bağlanmamış veya feragat edilmiş yoksulluk nafakası, mevcut nafakanın artırılmasıyla aynı konu değildir.
Artırılan nafaka ne zamandan itibaren geçerli olur?
Kabul edilen artış kural olarak dava tarihinden itibaren uygulanır. Karar daha sonra verilse de başlangıç tarihi bu nedenle önemlidir. Dava sırasında yapılan ödemeler, ilgili dönem hesabında dikkate alınır.
Dava öncesindeki aylar için yeni tutar üzerinden geriye dönük artış istenmesi farklıdır. Önceki karara göre birikmiş nafaka veya uygulanmamış yıllık artış alacağı ise ayrıca değerlendirilir. Bu iki talep birbirine karıştırılmamalıdır.
Dava açılması mevcut nafakanın ödenmesini durdurmaz. Yeni bir düzenleme yapılmadıkça yürürlükteki karar ve varsa artış hükmü uygulanır.
Nafaka artırım davası ne kadar sürer?
Her dosya için geçerli kesin bir süre yoktur. Mahkemenin iş yükü, tebligat işlemleri ve ekonomik durum araştırmasının tamamlanması süreyi etkiler. Delillerin eksik sunulması da yargılamayı uzatabilir.
Basit yargılama usulü uygulanması, davanın mutlaka tek duruşmada biteceği anlamına gelmez. Dosyanın mevcut aşaması görülmeden ay veya duruşma sayısı vermek yanıltıcı olur.
Nafaka artırım davası masrafları ve avukatlık ücreti
Dava giderleri ile avukatlık ücreti ayrı kalemlerdir. Başvuru harcı, talebe göre hesaplanan harç, tebligat ve diğer yargılama giderleri gündeme gelebilir. Harç hesabında talep edilen nafaka artışının yıllık tutarı önem taşır.
Avukatlık ücreti ise dosyanın kapsamına ve yapılacak işlemlere göre belirlenir. Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınır. Müvekkilin kendi avukatına ödediği ücret ile mahkemenin karşı tarafa yükleyebileceği vekâlet ücreti aynı değildir.
Avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak talebin, tarafların ve delillerin doğru belirlenmesi önemlidir. Yargılama giderlerini karşılayamayan kişiler, koşulları varsa adli yardım talebini de değerlendirebilir.
Eskişehir’de nafaka artırım başvurusu için hazırlık
Görüşme öncesinde mevcut nafaka kararını ve güncel gider belgelerini bir araya getirin. Son yıllık artışın uygulanıp uygulanmadığını kontrol edin. Çocuk için yapılan harcamaları ayrı bir listede toplamak, talebin kapsamını belirlemeyi kolaylaştırır.
Av. Hilal Türkoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçerek nafaka kararınızın ve değişen koşullarınızın değerlendirilmesi için görüşme talep edebilirsiniz.
Paylaş
Bu makaleyi paylaşın
Sık sorulan sorular
Nafaka artırım davası açmak için bir yıl beklemek gerekir mi?
Kanunda zorunlu bir yıllık bekleme süresi yoktur. Önceki karardan sonra değişen ihtiyaçlar veya ekonomik koşullar açıklanmalıdır. Aynı koşullarla kısa aralıklarla dava açılması, artış yapılacağını göstermez.
Nafaka artırım davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Yoksulluk veya iştirak nafakasının artırılması için dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmez. Başvuru, görevli ve yetkili mahkemeye yapılır.
Yıllık artış şartı varsa yeniden nafaka artırım davası açılır mı?
Evet. Yıllık artış uygulanmasına rağmen değişen koşullar nedeniyle nafaka yetersiz kalıyorsa yeniden değerlendirme istenebilir. Yalnızca mevcut artış hükmünün uygulanmaması ise tahsil yönünden ayrı ele alınır.
Artırılan nafaka hangi tarihten itibaren ödenir?
Kabul edilen artış kural olarak dava tarihinden itibaren uygulanır. Dava öncesindeki aylar için yeni tutar üzerinden fark istenmesi ile mevcut karara göre birikmiş alacağın tahsili farklı konulardır.
Nafaka artırım davasını avukatsız açabilir miyim?
Avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak talep tutarının, tarafların ve delillerin doğru belirlenmesi gerekir. Avukatsız takipte de dilekçe, tebligat ve duruşma işlemlerine ilişkin kurallara uyulmalıdır.
Nafaka alan kişinin çalışması artırım talebini engeller mi?
Çalışmak tek başına talebi engellemez. Yoksulluk nafakasında gelirin geçimi karşılayıp karşılamadığı incelenir. Çocuk için ödenen iştirak nafakasında ise çocuğun ihtiyaçları ve iki ebeveynin ödeme gücü değerlendirilir.
Nafaka artırım davası sürerken ödeme durdurulur mu?
Hayır. Dava açılması mevcut nafaka yükümlülüğünü kendiliğinden durdurmaz. Yürürlükteki karar ve varsa yıllık artış hükmüne göre ödeme devam eder.
Çocuk 18 yaşını doldurunca nafaka artırımı istenebilir mi?
İştirak nafakası kural olarak erginlikle sona erer. Eğitimi devam eden ergin çocuk için bakım yükümlülüğü ve yardım nafakası koşulları ayrıca değerlendirilir. Ergin çocuğun kendi talebi gündeme gelir; önceki iştirak nafakası otomatik olarak uzamaz.
Uzman görüşü
Makaleyi hazırlayan hukukçu
Hilal Türkoğlu
Kurucu Avukat
Av. Hilal Türkoğlu Hukuk Bürosu kurucu avukatı; hukuki danışmanlık ve uyuşmazlık süreçlerini mesleki özenle yürütür.
- Baro:
- Eskişehir Barosu · Sicil 1717
- Diller:
- Türkçe
- Aile ve Boşanma Hukuku
- Ceza Hukuku
- İş Hukuku
- Miras Hukuku
- Gayrimenkul ve Kira Hukuku
- İcra ve İflas Hukuku
- Tüketici Hukuku
- Trafik Kazası ve Tazminat Hukuku
- Ticaret ve Şirketler Hukuku
İlgili yazılar
Çalışan Kadın Nafaka Alabilir Mi?
Çalışan eşin nafaka talebinde hangi koşullar aranır? Gelirin yeterliliğini, nafaka türlerini ve işe başladıktan sonra mevcut ödemenin durumunu açıklıyoruz.
Yazıyı okuyun