Boşanmada Mal Paylaşımı: Ev, Araç, Şirket Hissesi ve Kripto Para

Boşanmada mal paylaşımı, evin veya arabanın kimin adına kayıtlı olduğuna bakılarak yapılan basit bir yarıya bölme işlemi değildir. Önce eşler arasında hangi mal rejiminin uygulandığı ve bu rejimin hangi tarihte sona erdiği belirlenir. Ardından her malın edinme tarihi, finansman kaynağı, borcu, kişisel mal katkısı ve devir geçmişi ayrı ayrı incelenir.

Bu rehber; krediyle alınan konutu, aileden gelen parayı, boşanma davası sürerken edinilen malları, şirket hisselerini, banka ve kripto hesaplarını ve boşanma öncesindeki şüpheli devirleri aynı hesap mantığı içinde ele alır. Mal paylaşımının genel dava ve belge çerçevesi için boşanmada mal paylaşımı ve katkı payı sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Boşanmada mal paylaşımının temel kuralı nedir?

Eşler başka bir rejim seçmemişse 1 Ocak 2002'den itibaren yasal rejim edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu tarihten önce kurulmuş evliliklerde, önceki dönem ile 1 Ocak 2002 sonrası dönem farklı kurallara tabi olabilir. Ayrıca noterlikte yapılmış bir mal rejimi sözleşmesi hesabı değiştirebilir.

Türk Medenî Kanunu'na göre çalışma karşılığı edinimler, sosyal güvenlik ödemeleri, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler kural olarak edinilmiş maldır. Evlilikten önce sahip olunan değerler, miras veya belirli eşe yapılan bağış, yalnız kişisel kullanıma yarayan eşya, manevi tazminat alacağı ve bunların yerine geçen değerler ise kişisel maldır.

Sorulacak soruNeden önemlidir? Mal ne zaman edinildi?Mal rejimi içindeki ve dışındaki dönemi ayırır. Bedel hangi kaynaktan ödendi?Maaş, kredi, miras, bağış veya eski malın satış bedeli farklı sonuç doğurabilir. Borç hangi tarihlerde ödendi?Rejim içindeki ve dava tarihinden sonraki finansmanı ayırmayı sağlar. Mal veya bedeli sona erme tarihinde mevcut muydu?Tasfiye hesabına girecek değer ile şüpheli devirleri gösterir. İddia hangi belgeyle ispatlanabilir?Edinilmiş mal karinesinin aksini ileri süren eş ispat yüküyle karşılaşabilir.

Bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Bununla birlikte kayıt malikliği önemsiz değildir: malın üçüncü kişilere karşı sahibi kayıtlı eştir. Diğer eşin mal rejiminden doğan hakkı ise kural olarak bir para alacağıdır; her malın tapusunun yarısı kendiliğinden diğer eşe geçmez.

Krediyle alınan ev boşanmada nasıl paylaşılır?

Krediyle alınan evde yalnız tapu tarihi veya tapu sahibi üzerinden sonuca gidilemez. Hesap için genellikle şu unsurlar birlikte belirlenir:

• Taşınmazın satın alma bedeli ve edinme tarihi
• Peşinatın maaş birikimi, miras, bağış, ziynet veya önceki bir malın satış bedelinden gelip gelmediği
• Kredinin anapara, faiz ve masraf yapısı ile ödeme planı
• Mal rejiminin sona erdiği boşanma dava tarihine kadar yapılan ödemeler
• Dava tarihinden sonra hangi kaynakla yapılan ödemeler ve kalan gerçek borç
• Taşınmazın tasfiye tarihindeki sürüm, yani piyasa değeri

Peşinat ve kredi taksitleri mal rejimi devam ederken çalışma gelirleriyle ödenmişse bu bölüm edinilmiş mal hesabında dikkate alınır. Peşinat mirastan, belirli eşe yapılan bağıştan veya evlilik öncesi birikimden karşılanmış ve para zinciri ispatlanmışsa kişisel mal bölümü oluşabilir. Boşanma dava tarihinden sonra o eşin yeni geliriyle ödediği taksitler de kural olarak kişisel finansman olarak ayrıştırılır. Ancak ödemenin sırf dava tarihinden sonra yapılması yeterli değildir; kullanılan para dava tarihinden önce mevcut edinilmiş bir hesaptan geliyorsa kaynağın niteliği korunabilir.

Yargıtay uygulamasında peşinat ve kredi ödemelerinin edinilmiş ya da kişisel kaynağa düşen oranları belirlenip taşınmazın güncel sürüm değerine uygulanır. Mala ilişkin gerçek borçlar ve denkleştirme kalemleri düşüldükten sonra artık değer bulunur; diğer eş kural olarak bunun yarısı üzerinden katılma alacağı isteyebilir. Kişisel malıyla diğer eşe ait konutun edinilmesine veya borcuna karşılıksız katkı yapan eş bakımından ayrıca değer artış payı gündeme gelebilir.

Kredili evde basit “ödenen taksit sayısı” hesabı yeterli mi?

Her zaman değil. Taksitlerin içindeki faiz, erken ödeme, yapılandırma, peşinat, ara ödeme, krediye bağlı masraf ve taşınmazın satın alma değerine göre kredi oranı incelenmelidir. Bu nedenle “kredinin yüzde 60'ı evlilikte ödendi, evin yüzde 60'ı paylaşılır” cümlesi ancak kaba bir ön değerlendirme olabilir. Kesin hesap, banka kayıtları ve taşınmaz değerlemesi üzerinden bilirkişi incelemesi gerektirebilir.

Ayrıca katılma alacağı bütün taşınmazın yarısı değildir. Önce kişisel katkılar, mala bağlı borçlar, eklenecek değerler ve varsa eşlerin karşılıklı alacakları hesaplanır. Sonuç çoğu dosyada taşınmazın aynen bölünmesi değil, tapu malikinin diğer eşe para ödemesidir.

Aileden gelen parayla alınan ev kişisel mal sayılır mı?

Türk Medenî Kanunu m. 220 uyarınca miras ve herhangi bir şekilde karşılıksız kazanılan değerler kişisel maldır. Bu nedenle anne veya babanın parayı açıkça yalnız kendi çocuğuna bağışlaması hâlinde para o eşin kişisel malı olabilir. Bağış parasıyla alınan taşınmaz da kişisel malın yerine geçen değer kuralı gereğince, kaynak bağı ispatlandığı oranda kişisel mal kabul edilebilir.

“Ailem verdi” beyanı tek başına her dosyada yeterli olmaz. Şu ayrımlar yapılmalıdır:

• Tek eşe bağış: Bağışlanan eşin kişisel malı olabilir.
• Her iki eşe ortak bağış: Bağış iradesi ve paylar ayrıca değerlendirilir.
• Geri ödenecek aile borcu: Bağış değil gerçek bir borçtur; borcun hangi mal kesimine ait olduğu ve ödenip ödenmediği incelenir.
• Karma finansman: Aile parası yalnız peşinatı karşılıyor, kalan bedel edinilmiş gelir veya krediyle ödeniyorsa taşınmaz bütünüyle kişisel mal sayılmaz; oranlama ve denkleştirme yapılır.

Banka havalesinin tarihi ve açıklaması, bağış veya borç sözleşmesi, aile ferdinin parayı elde ettiği kaynak, satış bedeline giden transfer zinciri ve tarafların sonraki davranışları delil değerine sahiptir. Elden verildiği ileri sürülen yüksek tutarlarda ispat daha güçtür. Para ortak hesaba yatırılmış veya başka paralarla karışmış olsa bile kişisel mal niteliği mutlaka kaybolmaz; ancak kaynağın yeni mala kadar izlenebilmesi gerekir.

Boşanma davası devam ederken alınan ev veya araba paylaşılır mı?

Boşanmaya karar verilmesi hâlinde mal rejimi, boşanma hükmünün verildiği veya kesinleştiği gün değil, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Bu nedenle dava tarihinden sonra elde edilen yeni çalışma geliriyle alınan ev veya araç kural olarak edinilmiş mallara katılma tasfiyesine girmez.

Buna karşılık yalnız tapu veya trafik tescil tarihine bakmak eksik sonuç doğurabilir. Dava devam ederken alınan malın bedeli;

• dava tarihinden önce birikmiş maaş ve banka bakiyesinden,
• rejim içinde edinilmiş bir evin veya aracın satış bedelinden,
• rejim sona ermeden doğmuş bir alacaktan,
• diğer eşin kişisel mal katkısından

karşılanmış olabilir. Böyle bir durumda eski değerin yerine geçen para veya yeni mal ile katkı ilişkisi araştırılır. Sonradan tescil, daha önce doğmuş tasfiye veya değer artış payı talebini tek başına ortadan kaldırmaz.

Boşanma davası reddedilir ve ret kararı kesinleşirse, TMK m. 225'teki dava tarihine geriye etkili sona erme sonucu oluşmaz; mevcut mal rejimi devam eder. Yeni bir boşanma davası daha sonra kabul edilirse kural olarak kabul edilen davanın tarihi önem taşır. Boşanma sürecinin delil, kusur ve usul aşamaları için çekişmeli boşanma davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Eşin şirket hisseleri ve ticari işletmesi mal paylaşımına girer mi?

Şirket payı, şahıs işletmesi ve şirketin sahip olduğu mallar aynı kavram değildir. Önce hukuki yapı belirlenmelidir:

• Limited veya anonim şirket: Şirket ayrı tüzel kişidir. Şirketin kasası, aracı veya taşınmazı doğrudan eşe ait sayılmaz; eşin ortaklık payı ve bu paya bağlı malvarlığı hakları incelenir.
• Şahıs işletmesi: Ayrı bir tüzel kişilik bulunmadığından işletme aktifleri, borçları ve mesleki değerler doğrudan gerçek kişinin malvarlığı içinde değerlendirilebilir.
• Halka açık pay: Edinme ve devir tarihleri ile yatırım hesabı ve Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtları önem taşır.

Mal rejimi döneminde bedel karşılığı edinilen şirket payı kural olarak edinilmiş maldır. Evlilikten önce veya bağış yoluyla edinilen pay kişisel mal olabilir. Ancak kişisel mal olan paydan mal rejimi süresince elde edilen temettü ve diğer gelirler, eşler mal rejimi sözleşmesiyle aksini kararlaştırmamışsa TMK m. 219 gereğince edinilmiş mal niteliği taşıyabilir.

Eşler, TMK m. 221'in izin verdiği sınırlar içinde, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan ve normalde edinilmiş mal olacak bazı değerlerin kişisel mal sayılmasını ya da kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara girmemesini mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırabilir. Bu nedenle şirket ve işletme incelemesinde varsa sözleşmenin tarihi ve kapsamı da kontrol edilmelidir.

Şirketin kârının dağıtılmayıp işletmede bırakılması, sermaye artırımında kullanılması veya ortak cari hesabına aktarılması ayrıca incelenir. Yargıtay, şirket payı ve kâr yönünden ticaret sicili kayıtları, genel kurul kararları, bilançolar, banka hareketleri, sermaye artışları ve kârın yatırıma dönüştürülüp dönüştürülmediği araştırılmadan sonuca gidilmemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Aynı ekonomik değer hem şirket payının rayiç değeri içinde hem ayrı kâr kalemi olarak iki kez hesaba katılmamalıdır.

Değerleme yalnız bilançodaki nominal sermayeye göre yapılmaz. Şirketin mal rejiminin sona erdiği andaki durumu esas alınarak faaliyet alanı, varlık ve borçları, nakit akışı, kârlılık, müşteri portföyü ve benzeri unsurlarla tasfiye tarihindeki sürüm değeri araştırılabilir. İşletme veya şirket ortaklığına özgü diğer uyuşmazlıklar için şirket ortakları arası uyuşmazlıklar sayfamıza bakabilirsiniz.

Şirket ayrı tüzel kişiyse, eşler arasındaki mal rejimi davasında şirket adına kayıtlı bütün mallara sırf eş ortak olduğu için genel tedbir konulması kural olarak mümkün değildir. Uyuşmazlık konusu eşin payı ve paya bağlı haklardır. Tedbirin hedefi, kapsamı ve üçüncü kişinin mülkiyet hakkı somutlaştırılmalıdır.

Kripto para ve banka hesapları boşanmada nasıl tespit edilir?

Banka hesabının yalnız bir eş adına olması, hesap bakiyesini otomatik olarak kişisel mal yapmaz. Hesaba giren paranın kaynağı ve mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut olup olmadığı araştırılır. Maaş, ticari kazanç, kira, faiz, miras, bağış, kredi ve başka hesaptan transfer edilen para aynı nitelikte değildir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 219–221 uyarınca taraflar ellerindeki uyuşmazlıkla ilgili belgeleri ibraz etmekle yükümlüdür; mahkeme, ispat için zorunlu gördüğü belgenin üçüncü kişi veya kurumdan getirilmesini de emredebilir. Bu kapsamda somut hesap ve dönem belirtilerek banka hesap açılış bilgileri, bakiyeler, hesap hareketleri, dekontlar, yatırım hesapları, kredi kayıtları ve kiralık kasa bilgileri istenebilir. Mahkeme, uyuşmazlıkla ilgisiz ve ölçüsüz bir mali tarama yapmak zorunda değildir; bilinen banka, transfer, işveren, şirket veya hesap dönemine ilişkin başlangıç bilgilerinin sunulması talebi güçlendirir.

Kripto varlık izi hangi kayıtlardan sürülür?

Kripto varlık da ekonomik değer taşıyan bir malvarlığı unsurudur. Evlilik içinde çalışma geliriyle alınmışsa edinilmiş mal; evlilik öncesi sahip olunan veya bağış yoluyla gelen kriptonun yerine geçen değer ise ispat ölçüsünde kişisel mal olabilir. Kriptonun adı değil, edinme tarihi ve finansman kaynağı belirleyicidir.

Tespit için birbirini tamamlayan kayıtlar kullanılır:

• Bankadan kripto varlık platformuna veya ödeme kuruluşuna yapılan para transferleri
• Platformun müşteri tanıma, hesap, emir, alım-satım, bakiye ve transfer kayıtları
• Bilinen cüzdan adreslerinin herkese açık blokzincir üzerindeki hareketleri
• E-posta bildirimleri, hesap ekstreleri, işlem makbuzları ve hukuka uygun elde edilmiş dijital belgeler
• Kripto varlığın başka platforma, kişisel cüzdana veya üçüncü kişiye aktarım zinciri

Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcılar 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında SPK düzenleme ve denetimine alınmış; 2025 tarihli tebliğlerde belge ve kayıt sistemleri ile saklama ve transfer esasları düzenlenmiştir. Bu yapı, Türkiye'deki sağlayıcılarda bulunan kayıtların kurumsal olarak izlenmesini güçlendirir. Buna rağmen kişisel cüzdanın anahtarı yalnız kullanıcıdaysa veya yabancı bir platform kullanılmışsa kimlik ile adres arasındaki bağın kurulması daha zor olabilir. Banka çıkışı, bilinen bir hesap veya cüzdan adresi bu nedenle kritik başlangıç delilidir.

Kripto varlıkların fiyatı hızlı değişebildiğinden, mal rejiminin sona erdiği tarihteki varlık miktarı ile tasfiyede esas alınacak değer tarihi birbirine karıştırılmamalıdır. Satış veya üçüncü kişiye transfer varsa işlem tarihi, alınan karşılık ve karşılığın nereye gittiği de araştırılır.

Eş boşanmadan önce malını devrederse ne yapılabilir?

Bir eşin boşanma öncesinde evini, aracını, şirket payını veya parasını devretmesi o değeri her durumda tasfiye dışına çıkarmaz. Türk Medenî Kanunu m. 229 iki önemli eklenecek değer hâli düzenler:

1. Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde, diğer eşin rızası olmadan ve olağan hediye dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar
2. Mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler

Birinci durumda bir yıllık dönem ve karşılıksızlık; ikinci durumda ise katılma alacağını azaltma kastı önemlidir ve kanunda aynı bir yıllık sınır yoktur. Devrin boşanma görüşmelerine yakınlığı, gerçek bir bedel ödenip ödenmediği, bedelin hesaba girip girmediği, alıcının yakınlığı, malı kimin kullanmaya devam ettiği ve devirden sonraki para hareketleri birlikte değerlendirilir.

TMK m. 229'un temel sonucu, devredilen değerin tasfiye hesabına eklenmesidir; tapu kaydı kendiliğinden iptal edilmez. Borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamıyorsa, TMK m. 241'deki koşullarla, hesaba katılması gereken karşılıksız kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiden eksik kalan miktar istenebilir. Bu özel dava hakkı öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıllık hak düşürücü sürelere tabidir.

Gerçek satışta bedel malvarlığına girdiyse satış bedeli veya onun yerine alınan değer izlenir. Görünürde satış yapılıp gerçekte bağış bulunması, bedelin hiç ödenmemesi, aile konutunun rıza alınmadan devri veya sahte işlem iddiası ise işlemin niteliğine göre başka dava ve talepler doğurabilir. Tapu iptali ve tescil uyuşmazlıklarının ayrı koşulları için tapu iptali ve tescil davası sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Devir riski varsa hangi geçici korumalar istenebilir?

Somut bir devir veya tahsil güçlüğü riski varsa HMK m. 389 ve devamı uyarınca uyuşmazlık konusu belirli mal ya da hak üzerinde ölçülü ihtiyati tedbir talep edilebilir. Talep eden eş tedbir sebebini, tedbirin türünü ve haklılığını yaklaşık olarak ispatlamalıdır. Bütün malvarlığına gerekçesiz ve sınırsız yasak istenmesi yerine riskle bağlantılı mal, hesap veya şirket payı gösterilmelidir.

Evlilik devam ederken ailenin ekonomik varlığını korumak için TMK m. 199 uyarınca belirli malvarlığı değerleri üzerindeki tasarrufun diğer eşin rızasına bağlanması da istenebilir. Aile konutunda TMK m. 194 ayrıca koruma sağlar. Hangi yolun uygulanacağı, malın aile konutu olup olmadığına, dava aşamasına ve devir riskinin delillerine göre belirlenir.

Mal paylaşımı için hangi belgeler toplanmalıdır?

Sağlıklı hesap, her mal için kronolojik bir finansman dosyası kurulmasına bağlıdır. Aşağıdaki belgeler mümkün olduğunca erken belirlenmelidir:

• Evlenme tarihi, boşanma dava tarihi ve varsa önceki dava dosyaları
• Mal rejimi sözleşmesi ve malvarlığı hükümleri içeren boşanma protokolü
• Tapu, trafik tescil, ticaret sicili ve şirket pay defteri kayıtları
• Alım-satım sözleşmeleri, faturalar, banka dekontları ve hesap hareketleri
• Kredi sözleşmesi, ayrıntılı ödeme planı, yapılandırma ve kapama kayıtları
• Mirasçılık belgesi, veraset ve intikal kayıtları, bağış veya aile borcu belgeleri
• Şirket bilançoları, genel kurul kararları, kâr dağıtımları, sermaye ve ortak cari hesap hareketleri
• Kripto platform hesapları, banka transferleri, işlem dökümleri ve bilinen cüzdan adresleri
• Şüpheli devirlerde alıcı, bedel, ödeme, kullanım ve devir sonrası hareketleri gösteren kayıtlar

Belgeler hukuka uygun yollarla elde edilmelidir. Diğer eşin hesabına izinsiz girmek, şifre kırmak veya haberleşmesini hukuka aykırı kaydetmek ayrı hukuki ve cezai sorunlar doğurabilir. Elde olmayan kurumsal kayıtlar için mahkemeden somutlaştırılmış müzekkere ve belge ibrazı talep edilmelidir.

Boşanmada mal paylaşımında sık yapılan hatalar

• “Tapu onun adına, benim hakkım yok” demek: Kayıt malikliği ile mal rejiminden doğan alacak farklıdır.
• “Evlilikte alınan her şey yarı yarıya bölünür” demek: Kişisel kaynaklar, borçlar ve karşılıklı alacaklar önce ayrıştırılır.
• Fiilî ayrılık tarihini otomatik sona erme saymak: Kural olarak boşanmayla sonuçlanan davanın açılış tarihi esas alınır.
• Aile desteğini belgesiz bırakmak: Bağışın kime yapıldığı ve paranın mala gittiği ispatlanmalıdır.
• Şirket kasasıyla eşin malvarlığını aynı görmek: Tüzel kişilik ile şirket payı ayrılmalıdır.
• Kripto varlığın izlenemeyeceğini varsaymak: Banka, platform ve blokzincir kayıtları birlikte iz oluşturabilir.
• Her devrin tapu iptali doğurduğunu sanmak: Eklenecek değer, üçüncü kişi talebi, aile konutu ve muvazaa yollarının koşulları farklıdır.
• Protokolde genel feragat imzalamak: Mal, alacak türü ve feragatin kapsamı anlaşılmadan kullanılan genel ifadeler hak kaybı yaratabilir. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma protokolü yazımıza bakabilirsiniz.

Mal paylaşımı davasında sonuç nasıl belirlenir?

Her eş kendi malını geri alır. Eşlerin edinilmiş malları ile kişisel malları mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılır; eklenecek değerler ve denkleştirme hesaba katılır. Edinilmiş malların toplam değerinden bunlara ilişkin borçlar çıkarılarak artık değer bulunur. Kural olarak her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur. Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlindeki özel düzenleme saklıdır.

Katılma alacağı ile değer artış payı aynı değildir. Katılma alacağı için diğer eşin çalışmış veya mala doğrudan para vermiş olması gerekmez; yasal rejimden doğar. Değer artış payında ise bir eşin diğer eşe ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkısı ve bu katkıyla bağlantılı değer artışı araştırılır.

Mal rejiminin tasfiyesi boşanmanın kendiliğinden karara bağlanan bir sonucu değildir. Talebin kapsamı, dava değeri, harç, zamanaşımı, deliller ve geçici korumalar ayrıca planlanmalıdır. Boşanma davasının kendisiyle mal rejimi talebinin ayrımı için anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davası sayfamızı inceleyebilir; somut dosyanızın değerlendirilmesi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve karar kaynakları

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu
• 4722 sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
• SPK kripto varlık hizmet sağlayıcıları düzenlemeleri
• Yargıtay Karar Arama