İcra ve İflas Hukuku İflas ve Konkordato Süreci
İflas ve konkordato başvurusu ile sürecin işleyişine ilişkin genel bilgi sunar.
Kısa cevap
Şirketim borçlarını ödeyemez duruma geldi; konkordato mu istemeliyim, iflas mı, süreç nasıl işliyor?
Konkordato, borçlunun faaliyetini sürdürerek alacaklılarla bir ödeme planında anlaşmasını amaçlar; iflas ise malvarlığının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılmasıdır. Konkordatoda mahkeme önce geçici, ardından kesin mühlet verir ve bu süre boyunca takipler kural olarak durur. Her iki süreçte de görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
Bu sayfa kimler için
Bu sayfa, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesiyle karşılaşan ticari işletmeler, şirketler ve tacir sıfatı taşıyan kişiler ile bu borçluların alacaklıları içindir. Nakit akışı bozulan, vadesi gelen borçlarını yapılandıramayan, hakkında iflas yoluyla takip başlatılan veya borçlusunun konkordato talebiyle karşılaşan kişiler süreç hakkında bilgi edinebilir. Tacir olmayan gerçek kişiler kural olarak iflasa tabi değildir; ancak konkordato yolu tacir olmayan borçlulara da açıktır. Kamu alacakları, rehinli alacaklar ve işçi alacakları bakımından farklı hükümler uygulanır.
Öne çıkan bilgiler
-
Konkordato borçlunun ayakta kalmasını, iflas ise malvarlığının tasfiyesini amaçlar; ikisi birbirinin alternatifi olarak değerlendirilmelidir.
-
Her iki süreçte de görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir ve yetki borçlunun merkezine göre belirlenir.
-
Konkordato talebiyle birlikte kanunda sayılan belgelerin eksiksiz sunulması gerekir; eksik dosya talebin reddiyle sonuçlanabilir.
-
Geçici mühlet üç aydır ve talep üzerine en çok iki ay uzatılabilir; kesin mühlet bir yıl olup gerektiğinde altı ay uzatılabilir.
-
Mühlet süresince borçlu aleyhine kural olarak takip yapılamaz ve başlamış takipler durur; rehinli alacaklılar ve bazı istisnalar ayrıca değerlendirilir.
-
Konkordato projesinin tasdiki, kanunda öngörülen alacaklı ve alacak çoğunluklarının sağlanmasına bağlıdır.
-
İflasın ertelenmesi kurumu yürürlükten kaldırılmıştır; mali güçlükte olan şirketler için öngörülen yol konkordatodur.
Yasal süreler
Süreler hak düşürücü olabilir. Aşağıdaki süreler genel kuralı gösterir; somut olayınızda başlangıç tarihi değişebilir.
-
3 ay
Geçici mühlet
Konkordato talebi ve belgelerin usulüne uygun sunulması üzerine mahkemece verilir. Borçlunun veya geçici komiserin talebiyle en çok iki ay uzatılabilir.
-
1 yıl
Kesin mühlet
Geçici mühlet içinde yapılan inceleme sonucunda konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa verilir. Güçlük arz eden hâllerde altı aya kadar uzatılabilir.
-
Geçici mühlet ilanından itibaren 7 gün
Alacaklıların itiraz süresi
Alacaklılar, konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını ileri sürerek itiraz edebilir. İtiraz mahkemeye yapılır ve dosya kapsamında değerlendirilir.
-
İlanda belirtilen süre (asgari 15 gün)
Alacakların bildirilmesi
Alacaklılar, alacaklarını belgeleriyle birlikte komisere bildirir. Bildirimde bulunmayan alacaklının durumu kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
-
7 gün
İflas yolunda depo süresi
İflas yoluyla takipte, itirazın kaldırılması veya iptali üzerine borçluya borcu ödemesi için tanınan süredir. Süre içinde ödeme yapılmazsa iflas kararı istenebilir.
-
7 gün
Sıra cetveline itiraz
İflas masasında düzenlenen sıra cetveline karşı, ilandan itibaren ticaret mahkemesinde dava açılarak itiraz edilir.
Süreç adım adım
-
Mali durumu ve ödeme kapasitesini tespit edin
Bilanço, nakit akışı, vadesi gelmiş ve gelecek borçlar ile teminat durumunu çıkarın. Konkordato ile iflas arasındaki tercih bu tablo üzerinden yapılır.
-
Konkordato ön projesini ve belgeleri hazırlayın
Borçların nasıl ödeneceğini gösteren ön proje ile mali tablolar, alacaklı listesi ve makul güvence veren finansal analiz raporunu birlikte hazırlayın. Eksik belge talebin reddine yol açabilir.
-
Asliye ticaret mahkemesine başvurun
Talebi, borçlunun merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapın. Mahkeme belgeleri usul yönünden inceleyip geçici mühlet hakkında karar verir.
-
Geçici mühlet ve komiser aşamasını yürütün
Geçici mühletle birlikte komiser görevlendirilir ve ilan yapılır. Borçlu, komiserin gözetiminde faaliyetini sürdürür; mahkemece belirlenen işlemler için izin alınması gerekir.
-
Kesin mühlette projeyi alacaklılara sunun
Alacaklılar alacaklarını bildirir, komiser alacakları inceler ve alacaklılar toplantısı yapılır. Proje üzerinde kanunda aranan çoğunlukların sağlanması hedeflenir.
-
Tasdik duruşmasını ve sonucu takip edin
Mahkeme, projenin tasdiki için aranan koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğini inceler. Tasdik edilirse proje bütün alacaklıları bağlar; reddedilirse koşulları varsa iflas gündeme gelebilir.
Gerekli belgeler
- Konkordato ön projesi ve ödeme planı
- Son üç yıla ait bilanço, gelir tablosu ve ara dönem mali tabloları
- Malvarlığı listesi ile taşınmaz, araç ve stok kayıtları
- Alacaklı listesi, alacak tutarları ve teminat durumunu gösteren döküm
- Projenin gerçekleşeceğine dair makul güvence veren finansal analiz raporu ve dayanakları
- Ticaret sicil kayıtları, imza sirküleri ve yetki belgeleri
- Banka kredi sözleşmeleri, teminat ve ipotek belgeleri
- Devam eden icra takiplerine ve davalara ilişkin dosya dökümleri
- Vergi ve sosyal güvenlik borç durum yazıları
- Vekâletname ve şirket karar defteri örneği
Sık yapılan hatalar
-
Dikkat
Dikkat 01
Konkordatoyu borçtan kurtulma yolu sanmak
Konkordato borcu ortadan kaldırmaz; ödeme koşullarını yeniden düzenler. Tasdik edilen proje, borçluyu kabul edilen plan çerçevesinde bağlamaya devam eder.
-
Dikkat
Dikkat 02
Başvuruyu eksik belgeyle yapmak
Kanun, talebe eklenecek belgeleri açıkça sayar. Ön proje, mali tablolar ve finansal analiz raporu olmadan yapılan başvuru reddedilebilir ve zaman kaybına yol açar.
-
Dikkat
Dikkat 03
Mühletin bütün alacaklılar için aynı sonucu doğurduğunu varsaymak
Mühlet süresince takipler kural olarak durur; ancak rehinli alacaklılar, işçi alacakları ve bazı kamu alacakları bakımından özel hükümler bulunur.
-
Dikkat
Dikkat 04
İflasın ertelenmesini hâlâ mümkün sanmak
İflasın ertelenmesi kurumu yürürlükten kaldırılmıştır. Mali güçlükteki şirketler için öngörülen yol konkordatodur.
-
Dikkat
Dikkat 05
Alacaklı olarak alacağını süresinde bildirmemek
Konkordatoda ilanla duyurulan süre içinde alacağın komisere bildirilmesi gerekir. Bildirimde bulunmamanın sonuçları kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
-
Dikkat
Dikkat 06
Sıra cetveline itiraz süresini kaçırmak
İflas masasında düzenlenen sıra cetveline karşı ilandan itibaren yedi gün içinde dava açılması gerekir. Süre geçirildiğinde cetvel kesinleşir.
Ayrıntılı bilgi
Borçlarını vadesinde ödeyemeyen bir işletmenin önünde iki temel yol vardır. Konkordato, borçlunun faaliyetini sürdürerek alacaklılarıyla bir ödeme planında anlaşmasını hedefler. İflas ise malvarlığının tasfiye edilip alacaklılara kanuni sıraya göre paylaştırılmasıdır. İkisi arasındaki tercih, mali tablonun gerçekçi okunmasıyla yapılır.
Görevli mahkeme ve yetki
Hem iflas hem konkordato bakımından görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yetki kural olarak borçlunun merkezine göre belirlenir; iflas yoluyla takipte ise takibin yapıldığı yer ayrıca önem taşır.
Görev ve yetkinin doğru belirlenmesi, sürecin başında kaybedilen zamanın önüne geçer. Yanlış mahkemeye yapılan başvuru, mali güçlük içindeki bir borçlu için telafisi zor gecikme doğurabilir.
Konkordato talebi ve eklenecek belgeler
Konkordato talebiyle birlikte kanunda sayılan belgelerin sunulması zorunludur. Bunların başında borçların nasıl ödeneceğini gösteren konkordato ön projesi gelir.
Ön projenin yanında malvarlığı belgeleri, son yıllara ait mali tablolar, alacaklı listesi ve projenin gerçekleşeceğine ilişkin makul güvence veren finansal analiz raporu da istenir. Belgelerin eksikliği talebin reddine yol açabildiğinden, başvuru öncesi hazırlık aşaması sürecin en kritik bölümüdür.
Geçici mühlet
Mahkeme, belgelerin usulüne uygun sunulduğunu tespit ederse geçici mühlet verir ve geçici komiser görevlendirir. Geçici mühlet üç aydır; borçlunun veya geçici komiserin talebiyle en çok iki ay uzatılabilir.
Geçici mühlet ilan edilir. Alacaklılar, mühlet verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını ileri sürerek ilandan itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.
Kesin mühlet
Geçici mühlet içinde yapılan inceleme sonucunda konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa mahkeme kesin mühlet verir. Kesin mühlet bir yıldır ve güçlük arz eden özel durumlarda altı aya kadar uzatılabilir.
Kesin mühlet süresince komiser, borçlunun faaliyetini gözetir. Mahkemece belirlenen bazı işlemler için borçlunun izin alması gerekir; izinsiz yapılan işlemler hükümsüz sayılabilir.
Mühletin alacaklılar bakımından sonuçları
Mühlet süresince borçlu aleyhine kural olarak takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Bu, konkordatonun borçluya sağladığı en önemli nefes alanıdır.
Bu kuralın istisnaları vardır. Rehinle temin edilmiş alacaklar, işçi alacakları ve bazı kamu alacakları bakımından özel hükümler uygulanır. Bu nedenle alacaklıların, kendi alacaklarının hangi gruba girdiğini baştan belirlemesi gerekir.
Alacakların bildirilmesi ve alacaklılar toplantısı
Mühlet kararı ilan edilerek alacaklılar, alacaklarını belgeleriyle birlikte komisere bildirmeye davet edilir. Komiser, bildirilen alacakları inceler ve borçlunun beyanını alır.
Ardından alacaklılar toplantısı yapılır ve konkordato projesi oylanır. Projenin tasdik edilebilmesi, kanunda öngörülen alacaklı ve alacak çoğunluklarının sağlanmasına bağlıdır; kanun bu konuda iki alternatif çoğunluk ölçütü öngörmüştür.
Tasdik ve sonuçları
Mahkeme tasdik duruşmasında, projenin gerçekleşmesinin beklenip beklenemeyeceğini, alacaklıların menfaatinin korunup korunmadığını ve kanunda aranan diğer koşulları inceler. Tasdik edilen konkordato, projeye katılmamış olsalar dahi bütün alacaklıları bağlar.
Talep reddedilirse ve koşulları varsa iflas gündeme gelebilir. Bu nedenle konkordato, iflasa alternatif olduğu kadar iflasın da eşiğinde duran bir süreçtir.
İflas yoluyla takip ve tasfiye
İflas yoluyla takipte borçluya ödeme emri gönderilir. İtiraz edilir ve itiraz kaldırılır ya da iptal edilirse, borçluya borcu ödemesi için yedi günlük bir depo süresi tanınır. Ödeme yapılmazsa iflas kararı istenebilir.
İflasın açılmasıyla borçlunun haczedilebilir malvarlığı iflas masasını oluşturur ve tasfiye başlar. Alacaklıların alacakları sıra cetveline bağlanır; cetvele karşı ilandan itibaren yedi gün içinde ticaret mahkemesinde dava açılabilir. Paylaştırma, kanunda belirlenen sıraya göre yapılır.
İflasın ertelenmesi artık yok
Mali güçlükteki şirketler bakımından eskiden uygulanan iflasın ertelenmesi kurumu yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün bu ihtiyaç için öngörülen yol konkordatodur.
Ayrıca sermaye kaybı ve borca batıklık hâlinde yönetim organına düşen yükümlülükler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 376 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Bu yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmemesi, sorumluluk tartışmalarına yol açabilir.
Mevzuat kaynakları
Kanun dayanağı
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 154–158
İflas yoluyla takip, yetkili merci ve depo kararı
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 184–185
İflasın açılması ve iflas masasının oluşumu
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 206–207
Alacaklıların sırası ve paylaştırma
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 232–235
Sıra cetveli ve cetvele itiraz
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 285–286
Konkordato talebi ve talebe eklenecek belgeler
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 287–288
Geçici mühlet, geçici komiser ve ilan
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 289–290
Kesin mühlet, uzatılması ve komiserin görevleri
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 294–297
Mühletin alacaklılar ve borçlu bakımından sonuçları
-
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 302–308
Alacaklılar toplantısı, tasdik koşulları ve kararın sonuçları
-
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu · m. 376
Sermaye kaybı ve borca batıklık hâlinde yönetim yükümlülükleri
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza uygulanacak süreç ve süreler dosyanıza göre değişir.
Son Güncelleme: