İddet Müddeti Nedir? İddet Süresi Kaç Gün, Nasıl Kaldırılır?

İddet müddeti, evliliği sona eren kadın için öngörülen 300 günlük yeniden evlenme bekleme süresidir. Boşanmada bu süre kararın kesinleşmesiyle başlar. Kanundaki şartlar varsa sürenin tamamını beklemeden mahkemeden kaldırılması istenebilir.

Nikâh tarihi planlarken üç bilgi önemlidir: Önceki evlilik ne zaman sona erdi? 300 gün doldu mu? Süre dolmadıysa kaldırma koşulları var mı? Bu rehber, 2026 itibarıyla resmî evlilik işlemlerindeki kuralları açıklar.

İddet müddeti nedir, neden uygulanır?

İddet süresi ile iddet müddeti aynı anlamda kullanılır. Türk Medeni Kanunu m. 132’deki adı kadın için bekleme süresidir. Düzenleme yalnızca boşanmada değil, eşin ölümü ve evliliğin iptali gibi sona erme hâllerinde de gündeme gelir.

Kural, evlilik sonrasında doğabilecek çocuğun soybağıyla ilişkilidir. TMK m. 285, evlilik içinde veya evliliğin sona ermesinden sonraki 300 gün içinde doğan çocuğun babasının koca olduğunu kabul eder. Bu kabul, kanundaki yollarla çürütülebilir.

Buradaki açıklamalar medeni hukuk kapsamındadır. Dinî iddet hesapları, resmî nikâh için aranan kanuni sürenin yerine geçmez. Boşanmanın diğer sonuçlarını aile ve boşanma hukuku sayfamızda inceleyebilirsiniz.

İddet süresi kaç gün, ne zaman başlar?

Süre 300 gündür. Başlangıç tarihi, evliliğin nasıl sona erdiğine göre belirlenir:

• Boşanma: Boşanma hükmünün kesinleştiği tarih esas alınır.
• Eşin ölümü: Ölüm tarihi başlangıçtır.
• Evliliğin iptali: İptal kararının kesinleştiği tarihe bakılır.

Ayrı yaşamaya başlamak veya boşanma davası açmak süreyi başlatmaz. Hâkimin duruşmada boşanmaya karar vermesi de tek başına yeterli değildir. Tebligat ve kanun yolu aşamaları kesinleşme tarihini etkileyebilir. Bu aşamaları çekişmeli boşanma davası süreci yazımızda açıklıyoruz.

İddet müddeti hesaplama nasıl yapılır?

Önce kesinleşme şerhindeki tarihi kontrol edin. Ardından bu tarihe 300 gün ekleyin. Süreyi yalnızca “on ay” diye hesaplamayın; ayların gün sayısı farklıdır.

Örneğin boşanma hükmü 1 Ocak 2026 tarihinde kesinleşmişse, 300 gün sonrası 28 Ekim 2026’dır. Karar tarihi daha eski olsa da hesap kesinleşmeden yapılır. Nikâh başvurusu öncesinde kayıtların bu tarihle uyumunu evlendirme memurluğundan kontrol edin.

Boşanma yurt dışında gerçekleşmişse, yabancı kararın Türkiye’de sonuç doğurması ayrıca incelenir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, tanıma veya tenfizle işlem gören kararlarda yabancı boşanma kararının kesinleşme tarihini esas alır. Türkiye’deki kayıt işleminin tarihini doğrudan başlangıç kabul etmek yanlış sonuç verebilir.

İddet müddetinin kaldırılması hangi hâllerde mümkündür?

Önceki evlilikten gebelik bulunmaması

Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığı anlaşılırsa mahkeme bekleme süresini kaldırır. Sağlık raporu bu durumun belirlenmesine hizmet eder. Raporun nereden ve nasıl alınacağı dosyayı inceleyen mahkemenin yönlendirmesine göre netleştirilmelidir.

Evde yapılan gebelik testi veya kişinin kendi beyanı, mahkeme kararının yerine geçmez. Önceden alınan rapor varsa başvuruya eklenebilir; mahkeme ayrıca rapor isteyebilir.

Eski eşlerin yeniden birbirleriyle evlenmek istemesi

Boşanan eşler yeniden birbiriyle evlenmek istiyorsa bu da ayrı bir kaldırma nedenidir. Ancak eski eşle evlenilecek olması, süre dolmadan mahkeme kararı alma gereğini ortadan kaldırmaz.

Bekleme süresinde doğum yapılması

Doğumla süre kanun gereği biter. Bu durum, gebelik bulunmadığı gerekçesiyle mahkemeden kaldırma istenmesinden farklıdır. Doğum kaydının işlenmesi ve evlenme başvurusunda istenen belgeler kontrol edilmelidir.

İddet müddetinin kaldırılması davası nasıl açılır?

Günlük dilde dava denilse de başvuru, HMK m. 382 kapsamında çekişmesiz yargı işidir. Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerde, bu sıfatla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi başvuruyu inceler.

HMK m. 384 uyarınca, özel bir hüküm yoksa talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu nedenle başvuru kural olarak kişinin oturduğu yerde yapılabilir. Boşanma kararını veren mahkemeye dönmek zorunlu değildir.

1. Evliliğin sona erme nedenini ve tarihini belgeleyin.
2. Dilekçede bekleme süresinin hangi gerekçeyle kaldırılmasını istediğinizi açıklayın.
3. Dilekçe ve eklerini yetkili mahkemeye sunun; gerekli harç ve giderleri yatırın.
4. Mahkemenin nüfus kaydı ve sağlık raporu yönündeki işlemlerini takip edin.
5. Kabul kararının kesinleşmesi ve nüfus kayıtlarına yansıması sonrasında nikâh belgelerinizi tamamlayın.

Boşanma davası ile bekleme süresinin kaldırılması ayrı işlemlerdir. İlk sürecin kapsamı için anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davası sayfamıza bakabilirsiniz.

İddet müddeti davası için gerekli belgeler nelerdir?

Belgeler başvurunun nedenine göre değişir. Genellikle şu bilgiler ve kayıtlar gerekir:

• Kimlik ve adres bilgilerini içeren başvuru dilekçesi.
• Boşanmada veya iptalde kesinleşme bilgisi bulunan mahkeme kararı.
• Ölüm nedeniyle başvuruda ölüm kaydı.
• Güncel medeni hâli gösteren nüfus kayıtları.
• Gebelik bulunmadığına dayanılıyorsa mahkemenin değerlendireceği sağlık raporu.
• Avukatla başvuruluyorsa vekâletname.

Bazı kayıtlar mahkemece elektronik ortamda getirilebilir. Hazır bir dilekçe örneğini aynen kullanmak yerine kendi kesinleşme tarihinizi, gerekçenizi ve delillerinizi doğru yazın. Eski eşle yeniden evlenme talebini, başka biriyle evlenmek için yapılan başvuruyla karıştırmayın.

Sağlık raporu alınca hemen evlenilebilir mi?

Rapor tek başına nikâh için yeterli değildir. Gebelik bulunmamasına dayanılıyorsa bekleme süresini kaldıran mahkeme kararı gerekir. Nüfus uygulamasında kaldırma kararının kesinleşmesi de dikkate alınır.

Evlilik öncesinde istenen genel sağlık raporu ile bekleme süresinin kaldırılmasına ilişkin mahkeme işlemi farklıdır. Mahkemenin kabul kararını almak, aynı gün nikâh yapılabileceğini garanti etmez. Kesinleşme ve kayıt işlemlerini de planınıza katın.

İddet müddeti davası ne kadar sürer, ücreti nedir?

Her başvuru için geçerli bir bitiş süresi yoktur. Mahkemenin iş yükü, sağlık raporunun hazırlanması, eksik belgeler ve kesinleşme işlemleri toplam süreyi etkiler. “Aynı gün kesin sonuç” veya “mutlaka bir haftada biter” ifadelerine göre nikâh tarihi belirlemeyin.

2026 yılında masraf; mahkeme harçları, gider avansı ve gerekirse rapor giderlerinden oluşur. Avukatla takip edilirse avukatlık ücreti ayrıca belirlenir. Bu nedenle herkese uygulanabilecek tek bir toplam ücret vermek doğru olmaz.

Harç, gider avansı ve avukatlık ücretinin farkını boşanma davası ücreti ve masraf kalemleri yazımızda bulabilirsiniz. Oradaki boşanma hesabı, iddet başvurusunun toplam bedeli olarak kullanılmamalıdır.

2026 yılında iddet müddeti kaldırıldı mı?

21 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen resmî mevzuatta TMK m. 132’deki düzenleme yer almaktadır. Bir kişinin başvurusu üzerine sürenin kaldırılması ile kanuni düzenlemenin herkes için yürürlükten kaldırılması farklıdır.

AİHM, 27 Haziran 2023 tarihli Nurcan Bayraktar/Türkiye kararında bekleme süresi ve gebelik bulunmadığını kanıtlama yükümlülüğünü incelemiştir. Özel hayata saygı hakkının ve evlenme hakkıyla bağlantılı ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar vermiştir.

Bu ihlal kararı, Türk Medeni Kanunu maddesini kendiliğinden silen bir iptal kararı değildir. Dolayısıyla yalnızca bu habere dayanarak 300 gün dolmadan doğrudan nikâh yapılabileceği sonucuna varılmamalıdır.

Yeniden evlenmeden önce hangi hatalardan kaçınılmalı?

• Duruşma tarihini kesinleşme tarihi sanmak.
• Anlaşmalı boşanmanın bekleme süresini kaldırdığını düşünmek.
• Sağlık raporunu mahkeme kararı yerine sunmak.
• Kararın kesinleşmesini hesaba katmadan nikâh günü almak.

Anlaşmalı boşanma protokolüne yazılan bir ifade, bu başvurunun yerine geçmez. Ayrıca bekleme süresinin kaldırılması tek başına çocuğun soybağını değiştirmez. Yeni evlilik sırasında doğan çocuk bakımından TMK m. 290’daki özel kural da dikkate alınır.

Av. Hilal Türkoğlu Hukuk Bürosu ile başvuru koşullarınızı değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz. Görüşmede boşanma kararını ve kesinleşme bilgisini hazır bulundurmanız, izlenecek yolun belirlenmesini kolaylaştırır.